Bitcoin vào tâm điểm khi đồng yên Nhật tăng mạnh: Điều gì tiếp theo?

Sự ổn định của một đồng tiền chủ chốt toàn cầu đang bị đặt trước rủi ro, và những tác động lan tỏa của diễn biến này đang hướng thẳng vào Bitcoin, ít nhất trong ngắn hạn.

Theo Bloomberg, thị trường đang chú ý tới khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phối hợp can thiệp tiền tệ. Sau khi Fed chi nhánh New York thực hiện một đợt “rate check” — bước đi mang tính thủ tục thường xuất hiện trước các hành động trên thị trường — đồng yên Nhật đã tăng vọt 3,39% so với đáy thiết lập hôm thứ Sáu tuần trước. Hiện tỷ giá ở mức 153,95 yên/USD, vùng giá chưa xuất hiện kể từ đầu tháng 11/2025.

Diễn biến này đặc biệt quan trọng vì đồng yên mạnh lên có thể làm đảo chiều một trong những chiến lược đầu tư phổ biến nhất thế giới, qua đó ảnh hưởng trực tiếp tới dòng thanh khoản từng nâng đỡ các tài sản rủi ro như Bitcoin trong nhiều năm.

Biến động xuất hiện sau một tuần đầy bất ổn tại Nhật Bản, khi làn sóng bán tháo mạnh đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 40 năm lên 4% — mức cao nhất kể từ thời điểm phát hành lần đầu vào năm 2007.

Trong bối cảnh vĩ mô mong manh này, biến động của Bitcoin ngày càng bị chi phối bởi các dòng vốn từ tài chính truyền thống. Tài sản này hầu như không thể bứt phá giữa những thay đổi về chính sách và địa chính trị, chỉ tăng 0,14% từ đầu năm đến nay, trong khi vàng và bạc liên tục lập đỉnh mới.

Nguy cơ đảo chiều carry trade toàn cầu

Trong nhiều thập kỷ, lãi suất gần bằng 0 tại Nhật Bản đã thúc đẩy chiến lược “carry trade”, trong đó nhà đầu tư vay yên với chi phí thấp để rót vốn vào các tài sản có lợi suất cao hơn ở nước ngoài, bao gồm cổ phiếu Mỹ và Bitcoin.

Khi đồng yên suy yếu, các vị thế này càng sinh lời trên sổ sách. Tuy nhiên, nếu xảy ra một đợt can thiệp phối hợp nhằm kéo đồng yên mạnh lên — chẳng hạn Fed bán USD để mua yên — thị trường sẽ buộc phải đảo chiều nhanh chóng.

Theo Tim Sun, nhà nghiên cứu cấp cao tại HashKey Group, giá Bitcoin trong ngắn hạn chủ yếu bị chi phối bởi dòng vốn sử dụng đòn bẩy. Khi đồng yên tăng giá, nhà đầu tư buộc phải bán các tài sản rủi ro để mua lại yên và tất toán các khoản vay, tạo ra làn sóng áp lực bán trên diện rộng.

Kỳ vọng can thiệp gia tăng cũng khiến “phí bù biến động” tăng mạnh, qua đó đẩy chi phí duy trì các vị thế đòn bẩy lên cao và buộc dòng vốn rút khỏi Bitcoin.

Những lo ngại xoay quanh các đợt “rate check” của Fed New York đang làm dấy lên khả năng có một chiến dịch can thiệp chung, thậm chí bao gồm việc mở rộng thanh khoản USD để mua yên, nhằm hỗ trợ đồng tiền Nhật. Cơ chế này phần nào lý giải áp lực bán gần đây trên cả thị trường crypto lẫn chứng khoán khi đồng yên hồi phục.

Hệ lụy có thể rất đáng kể. Việc buộc phải đóng các vị thế đòn bẩy có thể tiếp tục làm rung chuyển thị trường trái phiếu và thanh khoản toàn cầu, tương tự cú sốc carry trade hồi tháng 8/2024 từng kéo Bitcoin xuống dưới 50.000 USD và gây ra hơn 1 tỷ USD thanh lý. Dù vậy, Sun cho rằng mức độ tác động lần này khó vượt quá sự kiện năm 2024, do khẩu vị rủi ro của các nhà đầu tư dùng đòn bẩy hiện đã thận trọng hơn.

Áp lực ngắn hạn, động lực dài hạn

Quá trình giảm đòn bẩy này rõ ràng là rủi ro trong ngắn hạn đối với giá Bitcoin. Tuy nhiên, về dài hạn, hệ quả tiền tệ từ một đợt can thiệp như vậy lại có thể mang tính hỗ trợ mạnh.

Nếu Fed bán USD để can thiệp, điều này đồng nghĩa với việc thanh khoản USD được mở rộng — về bản chất là một dạng nới lỏng tiền tệ. USD suy yếu sẽ thúc đẩy thanh khoản toàn cầu, trong bối cảnh đồng tiền này vốn đã ở gần vùng đáy nhiều tháng.

Theo Sun, để hình thành một đợt tăng giá bền vững mới, thị trường cần chứng kiến biến động tỷ giá yên giảm xuống, sau đó là xu hướng USD suy yếu rõ rệt, xác nhận sự dịch chuyển mang tính cấu trúc sang môi trường thanh khoản dồi dào hơn. Trong lịch sử, bối cảnh như vậy thường đóng vai trò lực đẩy đối với các tài sản khan hiếm mang tính “hard money” như Bitcoin.

Arthur Hayes, cựu CEO BitMEX và là một nhà bình luận vĩ mô có ảnh hưởng, gọi kịch bản này là “cực kỳ bullish”. Theo ông, nếu Fed thực sự in thêm USD, tạo dự trữ ngân hàng rồi bán USD để mua yên, bảng cân đối kế toán của Fed sẽ phình to thông qua khoản mục tài sản bằng ngoại tệ — dữ liệu được công bố hàng tuần trong báo cáo H.4.1.

Quan điểm này đang ngày càng được thị trường chú ý: cú sốc ngắn hạn từ việc đảo chiều carry trade có thể sớm nhường chỗ cho một làn sóng phân bổ vốn mạnh vào Bitcoin, khi nhà đầu tư tìm kiếm công cụ phòng hộ trước nguy cơ USD bị pha loãng có chủ đích. Tuy nhiên, trước khi sự xoay trục đó diễn ra, áp lực giảm giá nhiều khả năng vẫn còn tiếp diễn.

Theo Sun, cho đến khi đồng yên ổn định và rủi ro can thiệp được phản ánh đầy đủ vào giá, khẩu vị rủi ro toàn cầu sẽ tiếp tục bị thu hẹp, và Bitcoin vẫn phải đối mặt với áp lực giảm đáng kể.

Thạch Sanh