Thị trường trái phiếu Nhật Bản ngày thứ Ba đã trải qua những biến động mạnh, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 40 năm lần đầu vượt qua ngưỡng 4%, lập mức cao lịch sử kể từ khi phát hành loại trái phiếu này vào năm 2007; cùng ngày, số lượng đặt thầu trong đấu giá trái phiếu kỳ hạn 20 năm chỉ đạt 3.19 lần, thấp hơn đáng kể so với trung bình 12 tháng là 3.34. Thị trường lo ngại chính sách giảm thuế tiêu dùng thực phẩm của Thủ tướng Cao Thị Tảo Miêu sẽ làm tăng gánh nặng tài chính, các công ty bảo hiểm còn bán ra kỷ lục 8,224 tỷ yên trái phiếu siêu dài trong tháng 12.
(Tiền đề: Bán tháo trái phiếu Nhật Bản? Lợi suất 40 năm “vượt 3.6%” lập đỉnh 18 năm, chuyên gia cảnh báo: Bão hoàn hảo đang đến)
(Bổ sung bối cảnh: Lợi suất trái phiếu Nhật tăng vọt 1.86%, lập đỉnh 17 năm “khiến Bitcoin sụp đổ”, nhìn thấu rủi ro của khoản chênh lệch 600 nghìn tỷ yên trong cân đối tài chính)

Mục lục bài viết

• Chính sách giảm thuế là nguyên nhân gây bán tháo trái phiếu
• Nhu cầu đấu giá 20 năm thấp hơn dự kiến
• Công ty bảo hiểm bán tháo trái phiếu siêu dài kỷ lục
• Tỷ lệ nhà đầu tư nước ngoài tăng, Sở Giao dịch Singapore sẽ ra mắt hợp đồng tương lai JGB
• Thị trường chú ý quyết định của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản vào thứ Sáu

Thị trường trái phiếu Nhật Bản ngày thứ Ba lại trở thành tâm điểm chú ý của các nhà đầu tư toàn cầu. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) kỳ hạn 40 năm tăng 6 điểm cơ bản trong phiên, vượt qua ngưỡng 4%, ghi nhận mức cao nhất kể từ lần phát hành đầu tiên vào năm 2007, đồng thời là mức cao nhất trong hơn ba mươi năm qua đối với bất kỳ trái phiếu chủ quyền nào của Nhật Bản.

Cùng lúc đó, lợi suất kỳ hạn 20 năm cũng tăng mạnh 9.5 điểm cơ bản lên 3.35%, lập mức cao mới kể từ năm 1997.

Chính sách giảm thuế là nguyên nhân gây bán tháo trái phiếu

Điểm kích hoạt đợt bán tháo này liên quan chặt chẽ đến chính sách mở rộng tài chính của Thủ tướng Cao Thị Tảo Miêu (Sanae Takaichi). Ngày thứ Hai, bà chính thức tuyên bố sẽ tổ chức cuộc bầu cử lớn vào ngày 8 tháng 2, và cam kết nếu thắng sẽ thúc đẩy giảm thuế tiêu dùng thực phẩm tạm thời.

Giám đốc quỹ của Resona Asset Management, Takashi Fujiwara, nói thẳng: “Thị trường trái phiếu Nhật Bản hiện đang trong trạng thái không ai tiếp nhận, bán tháo không ngừng. Tuy nhiên, khi kỳ vọng giảm thuế thực phẩm được tiêu hóa đầy đủ, đà giảm có thể sẽ dừng lại trước cuộc bầu cử.”

Kể từ khi Cao Thị Tảo Miêu nhậm chức vào tháng 10 năm ngoái, lợi suất trái phiếu các kỳ hạn của Nhật Bản đều tăng rõ rệt:

• Lợi suất kỳ hạn 20 năm tăng tổng cộng 71 điểm cơ bản
• Lợi suất kỳ hạn 30 và 40 năm đều tăng gần 60 điểm cơ bản

Các nhà tham gia thị trường đang theo dõi chặt chẽ xem đợt bán tháo trái phiếu Nhật Bản này có lan rộng ra thị trường toàn cầu hay không. Sau một kết quả đấu giá trái phiếu kỳ hạn 20 năm không tốt vào năm ngoái, đã từng gây ra lợi suất trái phiếu Mỹ và Đức cùng tăng.

Nhu cầu đấu giá 20 năm thấp hơn dự kiến

Kết quả đấu giá trái phiếu kỳ hạn 20 năm ngày thứ Ba đã phản ánh thái độ thận trọng của thị trường. Tỷ lệ đặt thầu (bid-to-cover ratio) chỉ đạt 3.19, thấp hơn nhiều so với lần đấu giá trước là 4.1, và cũng thấp hơn trung bình 12 tháng là 3.34. Sau khi công bố kết quả, hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ Nhật Bản tiếp tục chịu áp lực giảm.

Chuyên gia chiến lược lãi suất cao cấp của SMBC Nikko, Ataru Okumura, cho biết:

Khả năng giảm thuế tiêu dùng tăng mạnh, khiến nhà đầu tư hiện tại khó lòng tham gia mua vào. Đợt đấu giá 20 năm này đầy rẫy những bất định, thực sự không thể yên tâm.

Công ty bảo hiểm bán tháo trái phiếu siêu dài kỷ lục

Theo dữ liệu của Hiệp hội Chứng khoán Nhật Bản, trong tháng 12, các công ty bảo hiểm trong nước đã bán ròng trái phiếu chính phủ có ngày đáo hạn trên 10 năm với tổng giá trị 8,224 tỷ yên (khoảng 52.1 triệu USD), lập kỷ lục bán ròng tháng lớn nhất kể từ khi Bloomberg bắt đầu ghi nhận vào năm 2004.

Dữ liệu này phản ánh rằng, ngay cả các nhà đầu tư lâu nay chủ yếu nắm giữ trái dài hạn trong ngành bảo hiểm nội địa cũng bắt đầu xem xét lại danh mục đầu tư của mình.

Tỷ lệ nhà đầu tư nước ngoài tăng, Sở Giao dịch Singapore sẽ ra mắt hợp đồng tương lai JGB

Dù chịu áp lực bán tháo nặng nề, lợi suất tăng cũng mang lại sự chú ý mới cho thị trường trái phiếu Nhật Bản. Chuyên gia chiến lược thu nhập cố định cao cấp của State Street Investment Management, Masahiko Loo, nhận định:

“Lợi suất kỳ hạn 40 năm vượt 4% — lập đỉnh mới kể từ năm 2007, và cao hơn rõ rệt so với trái dài hạn của Đức — đối với các nhà đầu tư dài hạn trong và ngoài nước, đặc biệt sau khi đã phòng ngừa rủi ro tiền tệ, đang thể hiện giá trị ngày càng hấp dẫn.”

Theo dữ liệu của Hiệp hội Chứng khoán Nhật Bản, hiện tỷ lệ nhà đầu tư nước ngoài chiếm khoảng 65% các giao dịch tiền mặt hàng tháng của JGB. Khi thị trường trái phiếu lớn thứ ba toàn cầu ngày càng sôi động, Sở Giao dịch Singapore cũng công bố sẽ ra mắt hợp đồng tương lai trái phiếu Nhật Bản kỳ hạn dài.

Thị trường chú ý quyết định của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản vào thứ Sáu

Ngoài các diễn biến của thị trường trái phiếu, nhà đầu tư còn hướng sự chú ý tới quyết định lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) vào thứ Sáu tới. Thị trường dự đoán phổ biến rằng cuộc họp này sẽ giữ nguyên lãi suất, nhưng các quan chức ngày càng quan tâm đến ảnh hưởng của tỷ giá đồng yên đối với lạm phát, điều này có thể cung cấp manh mối cho lộ trình tăng lãi suất trong thời gian tới.

Điều đáng chú ý là, mặc dù cuộc thăm dò ý kiến của tờ Asahi Shimbun cuối tuần qua cho thấy tỷ lệ ủng hộ của Cao Thị Tảo Miêu duy trì ở mức cao 67%, và 52% số người được hỏi cho rằng liên minh cầm quyền nên giành đa số ghế, nhưng việc thành lập “Liên minh cải cách trung đạo” — hợp nhất đảng đối lập lớn nhất Nhật Bản và các đồng minh của liên minh cầm quyền trước đó — đã tạo ra những biến số cho cuộc bầu cử này, làm tăng rủi ro chính trị của Cao Thị Tảo Miêu.