Gia tăng trừng phạt thúc đẩy làn sóng chuyển khoản trên chuỗi: Hoạt động tiền điện tử bất hợp pháp lập kỷ lục mới vào năm 2025

Trong bối cảnh các lệnh trừng phạt toàn cầu tiếp tục gia tăng, hoạt động tiền mã hóa bất hợp pháp đã được đẩy lên mức cao chưa từng có vào năm 2025. Nhiều chính phủ và các thực thể bị liệt vào danh sách đen ngày càng tận dụng mạng lưới blockchain để vượt qua giới hạn của hệ thống tài chính truyền thống, khiến “dòng tiền bị trừng phạt chuyển lên chuỗi” trở thành một xu hướng không thể bỏ qua.

Theo báo cáo mới nhất về tội phạm tiền mã hóa của Chainalysis, ít nhất 1540 tỷ USD đã chảy vào các địa chỉ tiền mã hóa bất hợp pháp vào năm 2025, tăng khoảng 162% so với 590 tỷ USD của năm 2024. Báo cáo chỉ ra rằng sự gia tăng này chủ yếu đến từ các chuyển khoản lớn trên chuỗi của các quốc gia và thực thể bị trừng phạt, chứ không phải từ các hành vi phạm tội nhỏ lẻ theo truyền thống.

Chainalysis định nghĩa năm 2025 là “điểm chuyển biến của hoạt động tiền mã hóa bất hợp pháp liên quan đến nhà nước”. Báo cáo nhấn mạnh rằng hành vi trên chuỗi trong giai đoạn này khác rõ rệt về quy mô, tần suất và tính phối hợp so với trước đây, phản ánh chiến lược của các đối tượng bị trừng phạt trong việc khai thác blockchain ngày càng trưởng thành hơn. Nga được xem là một trong những động lực chính. Kể từ cuộc xung đột Ukraine, quốc gia này đã phải chịu các lệnh trừng phạt tài chính quốc tế trong thời gian dài. Vào tháng 2 năm 2025, Nga đã ra mắt token liên kết với đồng rúp A7A5, chưa đầy một năm sau, tổng giao dịch của nó đã vượt quá 933 tỷ USD, trở thành ví dụ điển hình về việc sử dụng tài sản mã hóa để chuyển giá trị ở cấp độ quốc gia.

Trong khi đó, phạm vi các lệnh trừng phạt toàn cầu cũng đang mở rộng nhanh chóng. Dữ liệu cho thấy có khoảng 80.000 thực thể và cá nhân trên toàn thế giới bị áp dụng các hình thức trừng phạt khác nhau. Chỉ riêng Mỹ trong năm 2024 đã thêm 3.135 thực thể vào danh sách trừng phạt, lập kỷ lục mới. Hiện tượng “lạm phát trừng phạt” này đã làm tăng đáng kể nhu cầu về các hệ thống thanh toán thay thế, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tiền mã hóa bất hợp pháp.

Về mặt công cụ cụ thể, stablecoin đã trở thành phương tiện trung tâm cho dòng chảy vốn bất hợp pháp. Chainalysis chỉ ra rằng, năm 2025, stablecoin chiếm khoảng 84% tổng khối lượng giao dịch tiền mã hóa bất hợp pháp. Ổn định về giá, hiệu quả chuyển khoản xuyên biên giới cao, thanh khoản dồi dào — những lợi thế vốn thúc đẩy việc chấp nhận hợp pháp, cũng thu hút các người dùng bị trừng phạt.

Mặc dù quy mô tuyệt đối tăng vọt, báo cáo vẫn nhấn mạnh rằng tỷ lệ hoạt động bất hợp pháp trong toàn bộ nền kinh tế mã hóa vẫn thấp dưới 1%. Tuy nhiên, rủi ro an ninh đang ngày càng đa dạng. Các công ty an ninh blockchain như PeckShield ghi nhận rằng, trong năm 2025, các hoạt động như tấn công địa chỉ, rò rỉ khoá riêng và tấn công xã hội đã tăng rõ rệt, với các khoản thiệt hại lên tới hàng chục triệu USD mỗi lần.

Tổng thể, sự kết hợp giữa chính sách trừng phạt, địa chính trị và hạ tầng cơ sở mã hóa đang định hình lại hình thái hoạt động tiền mã hóa bất hợp pháp. Xu hướng này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về quản lý và tuân thủ trong lĩnh vực tiền mã hóa toàn cầu năm 2026, trở thành một vấn đề dài hạn không thể bỏ qua trong lĩnh vực tài sản số.