Bloomberg: Trộm điện vượt quá một tỷ, hoạt động đào Bitcoin tràn lan ở Malaysia

Tiêu đề gốc: Truy lùng thợ đào Bitcoin sau khi đánh cắp $1 tỷ USD điện từ lưới điện Malaysia

Tác giả gốc: Ryan Weeks, Kok Leong Chan, Netty Idayu Ismail

Nguồn gốc:

Tái bản: Mars Finance

Tại các khu vực có hoạt động đào tiền mã hóa trái phép cao ở Malaysia, chiến dịch truy quét bắt đầu từ trên không. Máy bay không người lái bay lượn trên những dãy cửa hàng và ngôi nhà bỏ hoang, dò tìm nguồn nhiệt bất thường - dấu hiệu điển hình khi máy đào trái phép hoạt động. Ở mặt đất, cảnh sát cầm thiết bị cảm biến kiểm tra các trường hợp sử dụng điện bất thường. Đôi khi, phương pháp truy tìm còn thô sơ hơn: người dân báo cảnh sát vì nghe thấy tiếng chim lạ, khi cảnh sát đến kiểm tra mới phát hiện có người phát âm thanh tự nhiên giả để che giấu tiếng ồn máy móc phía sau cánh cửa đóng kín.

Những công cụ này hợp thành một mạng lưới giám sát di động, nhằm truy quét các hoạt động đào Bitcoin trái phép.

Các doanh nghiệp đào bị truy quét rất thận trọng: họ thường xuyên di chuyển địa điểm giữa các cửa hàng bỏ trống và nhà hoang, lắp đặt lớp cách nhiệt để che giấu bức xạ nhiệt của máy đào; trang bị camera giám sát, hệ thống an ninh nặng và vật cản kính vỡ ở lối ra vào để ngăn người lạ xâm nhập.

Đây là trò chơi mèo vờn chuột giữa nhà chức trách Malaysia và thợ đào Bitcoin. Trong 5 năm qua, Malaysia đã phát hiện khoảng 14.000 ổ đào trái phép. Theo số liệu Bộ Năng lượng, cùng kỳ, tập đoàn năng lượng quốc doanh Tenaga Nasional (TNB) đã thiệt hại tới 1,1 tỷ USD vì mất cắp điện và tình trạng này ngày càng trầm trọng. Đầu tháng 10 năm nay, giá Bitcoin lập đỉnh lịch sử, tính đến thời điểm đó, nhà chức trách đã ghi nhận khoảng 3.000 vụ trộm điện liên quan đến đào tiền mã hóa.

Hiện tại, Malaysia đang tăng cường biện pháp xử lý. Ngày 19/11, chính phủ thành lập ủy ban liên ngành đặc biệt gồm Bộ Tài chính, Ngân hàng Quốc gia Malaysia và Tập đoàn Năng lượng Quốc gia, nhóm công tác này sẽ phối hợp tổ chức chiến dịch truy quét các nhà vận hành đào trái phép.

“Rủi ro khi bỏ mặc những hành vi này không chỉ dừng lại ở trộm điện,” Phó Bộ trưởng Bộ Chuyển đổi Năng lượng và Nước kiêm Chủ tịch ủy ban Akmal Nasrullah Mohd Nasir cho biết, “Những hoạt động đó còn có thể phá hoại cơ sở hạ tầng điện của chúng ta, gây thách thức lớn cho hệ thống lưới điện.”

Đào Bitcoin về bản chất là cuộc đua về sức mạnh tính toán: dãy thiết bị chuyên dụng thực hiện hàng nghìn tỷ phép tính mỗi giây nhằm xác thực giao dịch và nhận phần thưởng Bitcoin.

Đào Bitcoin là ngành kinh doanh lớn. Điện năng tiêu thụ cho toàn cầu đào Bitcoin đã vượt mức tiêu thụ của cả Nam Phi hoặc Thái Lan. Theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Tài chính Thay thế Đại học Cambridge, hiện trên 75% hoạt động đào Bitcoin tập trung tại Mỹ. Tỷ lệ ngành này của Malaysia không rõ ràng: tháng 1/2022, tỷ trọng sức mạnh tính toán toàn cầu của Malaysia là 2,5%, nhưng báo cáo mới nhất của Cambridge chưa cập nhật thêm.

Điều chắc chắn là thợ đào Malaysia rất giỏi biến đổi các địa điểm đặc biệt thành nơi khai thác.

Trung tâm mua sắm ElementX hướng ra eo biển Malacca, tổ hợp lớn này từng vắng khách trong đại dịch COVID-19 và sau đó rơi vào suy thoái. Đến nay, phần lớn trung tâm vẫn như công trường xây dựng, nền bê tông trơ trọi, dây điện chưa được che chắn. Đầu năm 2022, trung tâm đón một nhóm khách thuê đặc biệt: thợ đào Bitcoin. Đến đầu năm 2025, sau khi video TikTok phanh phui hoạt động đào ở đây lan truyền, máy đào trong trung tâm mới bị dọn dẹp.

Tại bang Sarawak ở Đông Malaysia, cách đó hàng trăm dặm, cũng có những điểm đào bí mật tương tự. Theo Bloomberg, một công ty tên Bityou đã lập trại đào tại khu vực khai thác gỗ cũ. Công ty này không trả lời về các thắc mắc liên quan trong bài viết.

Tại Malaysia, miễn là nhà vận hành mua điện hợp pháp và nộp thuế đầy đủ, hoạt động đào Bitcoin được coi là hợp pháp.

Nhưng Akmal không đồng tình với điều này. Tại cuộc họp đầu tiên của ủy ban đặc biệt ngày 25/11, các thành viên đã thảo luận về việc “có nên đề xuất cấm hoàn toàn đào Bitcoin hay không”.

“Ngay cả khi hoạt động khai thác tuân thủ quy định, biến động cực lớn của thị trường này vẫn là một vấn đề lớn,” ông cho biết, “Tôi cho rằng hiện không có công ty đào nào thực sự ‘thành công hợp pháp’ theo nghĩa đầy đủ.”

Ông nói thêm, số lượng lớn các ổ đào Bitcoin trái phép và cách thức hoạt động của những người đứng sau cho thấy có sự dính líu của tội phạm có tổ chức.

“Rõ ràng, các hoạt động này do các băng nhóm tội phạm kiểm soát,” Akmal nhấn mạnh, “Cách họ cơ động di chuyển máy đào giữa các địa điểm khác nhau cho thấy phương thức phạm tội đã thành mô hình cố định.”