Đằng sau sự phục hồi của tài sản rủi ro toàn cầu: Gã khổng lồ quản lý tài sản Vanguard chuyển hướng sang tiền mã hóa

Tác giả: Diệp Trinh, Wall Street Insights

Vào thứ Ba, Bitcoin cùng các loại tiền mã hóa khác dẫn dắt đà hồi phục của các tài sản rủi ro, đứng sau đó là một sự chuyển hướng lớn của tập đoàn quản lý tài sản hàng đầu thế giới Vanguard.

Sau cú sập mạnh vào thứ Hai, Bitcoin đã mạnh mẽ lấy lại ngưỡng 90.000 USD vào thứ Ba, tăng hơn 6% trong ngày, Ethereum cũng trở lại trên mốc 3.000 USD. Đồng thời, Trump ám chỉ cố vấn kinh tế của ông là Kevin Hassett là ứng viên tiềm năng cho vị trí Chủ tịch Fed, cộng thêm việc đấu giá trái phiếu Nhật ổn định đã khiến lợi suất trái phiếu Mỹ và chỉ số USD chịu áp lực giảm nhẹ, lo ngại về thanh khoản trên thị trường dịu lại, thúc đẩy tài sản rủi ro toàn cầu tăng bật trở lại.

Vanguard xác nhận vào thứ Ba rằng, khách hàng hiện có thể mua các ETF và quỹ tương hỗ tiền mã hóa của bên thứ ba như iShares Bitcoin Trust ETF của BlackRock thông qua nền tảng môi giới của hãng. Đây là lần đầu tiên tập đoàn quản lý tài sản nổi tiếng với triết lý đầu tư thận trọng này mở kênh đầu tư tiền mã hóa cho 8 triệu khách hàng môi giới tự doanh.

Chuyên gia phân tích Eric Balchunas của Bloomberg chỉ ra rằng đây là “hiệu ứng Vanguard” điển hình: trong ngày giao dịch đầu tiên sau khi Vanguard chuyển hướng, Bitcoin đã tăng vọt ngay khi thị trường chứng khoán Mỹ mở cửa, giao dịch của IBIT (ETF Bitcoin của BlackRock) vượt 1 tỷ USD chỉ trong 30 phút đầu, cho thấy ngay cả nhà đầu tư thận trọng cũng muốn “tăng độ kích thích” cho danh mục đầu tư.

Trước đó, Vanguard kiên quyết từ chối dấn thân vào lĩnh vực tiền mã hóa, cho rằng tài sản số quá đầu cơ và biến động mạnh, không phù hợp với triết lý cân bằng đầu tư dài hạn của hãng. Việc chuyển hướng lần này phản ánh sức ép cầu liên tục từ cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức, cũng như nỗi lo bỏ lỡ cơ hội tại thị trường tăng trưởng nhanh.

Trong khi BlackRock đã thành công vang dội với ETF Bitcoin, việc Vanguard – “thành trì của chủ nghĩa Bogle” – bắt đầu nới lỏng ở lĩnh vực tài sản mới mẻ này sẽ có ảnh hưởng sâu rộng đến dòng vốn trong tương lai.

Sự thay đổi lớn của Vanguard: Từ “khước từ” đến “mở cửa”

Động lực cốt lõi đảo chiều tâm lý thị trường lần này xuất phát từ sự thay đổi quan điểm của Vanguard – công ty quản lý tài sản lớn thứ hai thế giới. Theo Bloomberg xác nhận, từ thứ Ba, Vanguard cho phép khách hàng sở hữu tài khoản môi giới mua bán các ETF và quỹ tương hỗ chủ yếu nắm giữ tiền mã hóa (như IBIT của BlackRock).

Quyết định này là một sự thỏa hiệp rõ rệt. Kể từ khi Mỹ phê duyệt ETF Bitcoin giao ngay vào tháng 1/2024, Vanguard luôn lấy lý do “tài sản số biến động mạnh, tính đầu cơ cao, không phù hợp với danh mục đầu tư dài hạn” để cấm giao dịch các sản phẩm này trên nền tảng của mình. Tuy nhiên, khi ETF Bitcoin hút hàng chục tỷ USD tài sản, riêng IBIT của BlackRock dù điều chỉnh vẫn đạt quy mô 70 tỷ USD, nhu cầu liên tục từ khách hàng (cả cá nhân lẫn tổ chức) đã buộc Vanguard phải thay đổi quan điểm.

Ngoài ra, CEO hiện tại của Vanguard – Salim Ramji – từng là lãnh đạo cấp cao của BlackRock và là người ủng hộ lâu dài cho công nghệ blockchain, việc ông nhậm chức cũng được xem là một yếu tố nội bộ thúc đẩy thay đổi chính sách. Lãnh đạo Andrew Kadjeski của Vanguard cho biết, các ETF tiền mã hóa đã vượt qua thử thách biến động thị trường và quy trình quản lý đã trưởng thành.

Tuy vậy, Vanguard vẫn giữ sự thận trọng nhất định: công ty khẳng định chưa có kế hoạch ra mắt sản phẩm đầu tư tiền mã hóa của riêng mình, và các sản phẩm tiền mã hóa có đòn bẩy hoặc nghịch đảo vẫn bị loại khỏi nền tảng.

Cuộc đua song mã đối đầu nguy cơ tái định hình

Động thái của Vanguard một lần nữa đưa cuộc cạnh tranh “song mã” kéo dài ba thập kỷ giữa họ với BlackRock lên tuyến đầu. Theo cuốn “Bài học đầu tư ETF toàn cầu”, hai công ty đại diện cho triết lý đầu tư và mô hình kinh doanh hoàn toàn khác biệt.

BlackRock đại diện cho “Thuật”. Nhà sáng lập Larry Fink xuất thân là trader trái phiếu hàng đầu, khởi đầu BlackRock với mục tiêu “giao dịch tốt hơn”. Lợi thế cốt lõi của họ là hệ thống quản trị rủi ro “Aladdin” cùng hệ sinh thái sản phẩm toàn diện. iShares của BlackRock sở hữu hơn 400 ETF, bao phủ các loại tài sản toàn cầu. Đối với BlackRock, ETF là công cụ phục vụ nhu cầu giao dịch và xây dựng danh mục, họ không loại trừ bất cứ loại tài sản nào. Dù là thúc đẩy đầu tư ESG để tránh “rủi ro khí hậu” hay tiên phong ra mắt ETF Bitcoin giao ngay (IBIT đạt 10 tỷ USD chỉ sau 7 tuần, vượt xa dự đoán của Vanguard và phá kỷ lục 3 năm của ETF vàng), BlackRock luôn nỗ lực trở thành “người bán xẻng” tốt nhất thị trường.

Vanguard kiên định với “Đạo”. Dù nhà sáng lập John Bogle đã mất, triết lý của ông vẫn là linh hồn Vanguard: lựa chọn tối ưu dài hạn cho nhà đầu tư là nắm giữ chỉ số thị trường rộng, còn sứ mệnh của Vanguard là tối đa hạ thấp chi phí. Nhờ cơ chế “sở hữu chung” độc đáo, phí của Vanguard cực thấp, chỉ có hơn 80 ETF, chủ yếu tập trung vào các chỉ số rộng như VOO, VTI. Khách hàng của Vanguard là nhóm nhà đầu tư dài hạn và nhạy cảm với phí.

Sự khác biệt giữa hai công ty thể hiện rõ ở ETF Bitcoin giao ngay. BlackRock nộp đơn xin mở từ tháng 6/2023, IBIT chỉ mất 7 tuần lên đến 10 tỷ USD, phá kỷ lục ETF vàng GLD mất 3 năm. Trong khi đó, Vanguard đến tuần này mới cho phép khách hàng giao dịch sản phẩm tiền mã hóa của bên thứ ba.

Thị trường luôn thực tế. Khi thị phần ETF của Vanguard tại Mỹ ngày càng áp sát, thậm chí có thể vượt BlackRock, ETF Bitcoin giao ngay trở thành biến số then chốt. Trước lợi thế dẫn đầu lớn của BlackRock ở mảng tài sản số và nhu cầu đa dạng hóa danh mục rất mạnh của khách hàng, Vanguard cuối cùng cũng phải nới lỏng ở kênh giao dịch.

Dù điều chỉnh chính sách tiền mã hóa có phần chậm trễ, nhưng nhu cầu tiềm năng từ 8 triệu khách hàng tự doanh của Vanguard là không hề nhỏ. Thay đổi này không chỉ có thể ảnh hưởng đến dòng vốn ngắn hạn, mà còn có khả năng định hình lại cuộc cạnh tranh dài hạn giữa hai ông lớn.