Nâng cấp Fusaka sẽ giảm chi phí vận hành node và thúc đẩy mở rộng Ethereum

Các nhà phát triển Ethereum đang chuẩn bị cho bản nâng cấp lớn thứ hai trong năm nay, mang tên Fusaka, dự kiến sẽ được triển khai vào cuối tháng 11 hoặc đầu tháng 12, tùy thuộc vào kết quả thử nghiệm cuối cùng trên testnet.

Tên Fusaka là sự kết hợp giữa Fulu và Osaka, gồm hai bản nâng cấp diễn ra song song trên lớp đồng thuận (consensus layer) và lớp thực thi (execution layer) của Ethereum.

Mục tiêu của bản nâng cấp Fusaka là tăng khả năng mở rộng và hiệu suất của mạng lưới Ethereum, giúp giảm chi phí giao dịch trên các mạng rollup và đơn giản hóa việc vận hành node, đặc biệt có lợi cho những người mới muốn tham gia vận hành mạng mà không cần đầu tư hạ tầng quá tốn kém.

Fusaka bao gồm 12 thay đổi lớn trong mã nguồn, hay còn gọi là Ethereum Improvement Proposals (EIPs), tập trung vào việc tăng dung lượng dữ liệu, giảm chi phí và tối ưu hóa hoạt động của validator.

Điểm nhấn: EIP-7594 – PeerDAS

Một trong những cải tiến đáng chú ý nhất là EIP-7594, hay còn gọi là Peer Data Availability Sampling (PeerDAS) – cơ chế cho phép validator xác minh tính sẵn có của dữ liệu bằng cách lấy mẫu các phần nhỏ thay vì tải toàn bộ.

Điều này giúp mạng Ethereum có thể xử lý nhiều dữ liệu rollup hơn trên mỗi block, từ đó giảm chi phí giao dịch trên Layer 2 và tăng thông lượng mà không ảnh hưởng đến tính phi tập trung.

Tác động của Fusaka

Fusaka được kỳ vọng sẽ giúp các cá nhân hoặc tổ chức nhỏ dễ dàng vận hành node hơn, thay vì chỉ tối ưu cho các validator lớn hiện có.

Nhờ cải thiện hiệu suất, những đơn vị vận hành ít validator hoặc mới tham gia có thể bắt đầu hoặc duy trì node một cách đơn giản và tiết kiệm tài nguyên hơn.

Tuy nhiên, các tổ chức vận hành quy mô lớn như staking pool sẽ không thấy mức tiết kiệm chi phí đáng kể.

Theo VanEck, một công ty quản lý tài sản hàng đầu, Fusaka là bản nâng cấp có ý nghĩa lớn đối với người dùng vì sẽ giảm chi phí cho các rollup và tăng hiệu quả cho những tổ chức lớn.

Nhờ cơ chế PeerDAS, validator không cần tải toàn bộ dữ liệu, giúp giảm băng thông và yêu cầu lưu trữ, từ đó cắt giảm chi phí hạ tầng cho các node đầy đủ.

VanEck cũng nhận định rằng Fusaka sẽ củng cố vai trò của ETH như một tài sản lưu trữ giá trị và công cụ thanh toán, bởi dù doanh thu phí giao dịch ở lớp cơ sở có thể giảm khi hoạt động chuyển dần sang rollup, ETH sẽ ngày càng trở thành trung tâm của quá trình bảo mật và xác thực giao dịch.

Các thay đổi khác

Ngoài PeerDAS, 11 thay đổi còn lại trong Fusaka dù nhỏ hơn nhưng vẫn quan trọng, bao gồm:

• Điều chỉnh cách tính phí giao dịch để phản ánh chính xác hơn chi phí mạng thực tế.
• Đặt giới hạn block size rõ ràng hơn để tối ưu hiệu năng.
• Thêm các công cụ giúp nhà phát triển tối ưu ứng dụng Ethereum và tăng tính tương thích với tiêu chuẩn bảo mật Internet hiện hành.

Tổng thể, Fusaka giúp lớp cơ sở của Ethereum trở nên ổn định, linh hoạt và thân thiện hơn với doanh nghiệp.

Tiếp nối chuỗi nâng cấp

Sau Dencun (2024) và Pectra (2025), Fusaka đánh dấu bước tiến tiếp theo trong lộ trình nâng cấp nhanh chóng của Ethereum, hướng đến mục tiêu mở rộng quy mô và khả năng ứng dụng doanh nghiệp.

Bản thử nghiệm đầu tiên của Fusaka đã được thực hiện vào ngày 1/10, và hai đợt thử nghiệm tiếp theo sẽ diễn ra vào ngày 14 và 28/10, trước khi đội ngũ phát triển chốt ngày triển khai chính thức trên mainnet.

Theo các nhà phát triển, Fusaka sẽ mở đường cho bản nâng cấp lớn tiếp theo vào năm 2026 – Glamsterdam, tập trung vào việc triển khai cơ chế “proposer-builder separation” tích hợp sẵn, giúp quy trình tạo block an toàn và minh bạch hơn.

Vương Tiễn