Tác giả: Marie Poteriaieva, CoinTelegraph; Biên dịch: Bạch Thủy, Kim sắc tài chính
Tóm tắt
- Linh Ân·Alden cho biết việc đồng đô la suy yếu là rất quan trọng đối với Mỹ trong việc ổn định hệ thống tài chính của mình.
- Bitcoin và vàng có khả năng hưởng lợi từ việc phi đô la hóa.
- Khi vị thế thống trị của đồng đô la Mỹ trên toàn cầu bắt đầu suy giảm, các quỹ tài sản quốc gia và các quốc gia đã bắt đầu tăng cường nắm giữ bitcoin.
Sự yếu đi của đồng đô la (DXY) không còn là tin tức nóng hổi. Khi nền kinh tế Mỹ ngày càng bất ổn, sự giảm giá của đồng đô la đã trở thành một trong những yếu tố nền tảng. Kể từ đầu năm 2025, chỉ số đô la đã giảm 11%, hiện đang dao động gần mức của tháng 4 năm 2022. Thị trường phần lớn chỉ nhún vai trước điều này. Dù sao, trong thời kỳ tái cấu trúc sâu rộng, việc đồng đô la yếu đi chẳng phải là điều dễ đoán sao?
Vấn đề là, đây có thể không phải là sự sụt giảm tạm thời. Sự suy giảm của đồng đô la có thể phản ánh sự tái cấu trúc sâu sắc và lâu dài hơn của nền kinh tế Mỹ và trật tự tiền tệ toàn cầu. Nhà phân tích thị trường độc lập Lyn Alden đã đưa ra một quan điểm thuyết phục trong bản tin ngày 4 tháng 5: Đồng đô la không chỉ có thể yếu đi, mà điều đó có thể là cần thiết. Alden cho rằng, việc từ bỏ quyền lực đồng đô la một cách có chừng mực có thể là một trong những cách ít ỏi để ổn định hệ thống ngày càng mong manh. Nếu Mỹ từ bỏ vị trí trung tâm trong thế giới tiền tệ, thế giới sẽ cần các lựa chọn khác. Các tài sản trung lập như vàng và bitcoin có thể có vai trò cốt lõi hơn.
Mỹ và đồng đô la đang trong quá trình “chuyển đổi dài hạn”.
Hệ thống ngân hàng dự trữ một phần dựa vào tiền tệ hợp pháp tạo ra tiền thông qua việc cho vay. Mỗi lần ngân hàng phát hành khoản vay sẽ mở rộng nguồn cung tiền tệ rộng, nhưng không nhất thiết phải tạo ra đủ tiền tệ cơ sở để trả gốc và lãi của khoản vay. Điều này có nghĩa là hệ thống tài chính hiện tại phụ thuộc vào việc mở rộng tín dụng và tái tài trợ liên tục để duy trì khả năng thanh toán.
Hiện tại, nền kinh tế Mỹ đang nắm giữ khoảng 102 triệu tỷ đô la nợ công và tư nhân được định giá bằng đô la, và có thêm 18 triệu tỷ đô la do người vay ngoài Mỹ nắm giữ. Điều này còn chưa bao gồm các sản phẩm phái sinh, các sản phẩm phái sinh sẽ làm tăng đáng kể tổng số.
Tuy nhiên, thực tế chỉ có 58 nghìn tỷ đô la Mỹ tiền tệ cơ bản tồn tại.
“Đây giống như một trò chơi giành ghế, mỗi chiếc ghế có hơn 20 đứa trẻ,” Alden viết. “Và âm nhạc sẽ không ngừng lại quá lâu.”
Mỹ đóng vai trò đặc biệt trong hệ thống này. Khối lượng nhập khẩu của nó lớn hơn khối lượng xuất khẩu, trong khi các quốc gia có thặng dư sẽ tái đầu tư lợi nhuận đô la Mỹ của họ vào cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản và vốn tư nhân của Mỹ. Đối với 18 nghìn tỷ đô la nợ mà các thực thể không phải của Mỹ nắm giữ, khoảng 61 nghìn tỷ đô la tài sản đô la Mỹ được nắm giữ bởi các thực thể không phải của Mỹ. Nhưng khi thanh khoản đô la Mỹ bị thắt chặt - khi mọi thứ dừng lại - các nhà đầu tư nước ngoài thường phải bán những tài sản này để trả nợ, điều này lại đe dọa đến sự ổn định tài chính của Mỹ.
Tình huống này xảy ra vào tháng 3 năm 2020, khi đại dịch Covid-19 đạt đỉnh cao của nỗi sợ hãi, một phần của thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ bị đóng băng. Cục Dự trữ Liên bang đã can thiệp, nhanh chóng thiết lập hạn mức hoán đổi khẩn cấp với các ngân hàng trung ương nước ngoài và phát hành hàng nghìn tỷ đô la tiền cơ sở để tái hỗ trợ hệ thống thị trường. Điều này đã giải quyết vấn đề thanh khoản, nhưng lại gây ra lạm phát, ảnh hưởng nặng nề nhất đến những người Mỹ có thu nhập thấp.
Thêm vào đó, hàng chục năm suy thoái công nghiệp và khoảng cách xã hội ngày càng mở rộng đã tạo ra sự ủy quyền chính trị cho Donald Trump và chương trình bảo hộ của ông. Tuy nhiên, Alden cho rằng tác động của thuế quan khó có khả năng thành công. Hệ thống hiện tại có nghĩa là Mỹ phải duy trì thâm hụt thương mại cấu trúc để cung cấp đủ đô la cho nền kinh tế toàn cầu, từ đó duy trì vị thế thống trị của đô la. Cách duy nhất để tái cân bằng dòng chảy thương mại là làm yếu đô la và từ bỏ quyền lực tiền tệ.
Như Alden đã nói, “Tôi nghĩ rằng hệ thống tài chính của Mỹ và thậm chí toàn cầu có thể bắt đầu một cuộc chuyển đổi rất dài hạn.”
Mối quan hệ giữa Bitcoin và chỉ số đô la Mỹ
BTC và chỉ số đô la có mối tương quan âm. Khi đô la mạnh lên, các tài sản rủi ro như Bitcoin (BTC) sẽ kém hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư. Khi đô la yếu đi, BTC không chỉ hấp dẫn hơn với vai trò công cụ đầu cơ mà còn hấp dẫn hơn như một loại tiền tệ thay thế. Trong một hệ thống mà tiền tệ pháp định phải giảm giá theo thời gian để hoạt động bình thường, nguồn cung cố định của Bitcoin và tính trung lập về tiền tệ cung cấp một công cụ phòng ngừa rất hấp dẫn.
Hiển thị chồng lấp biểu đồ BTC và chỉ số đô la Mỹ, sự khác biệt lớn giữa hai bên thường phù hợp với sự đảo chiều xu hướng của Bitcoin. Vào tháng 4 năm 2018 và tháng 3 năm 2022, sự khác biệt này báo hiệu thị trường gấu, trong khi tháng 11 năm 2020 đánh dấu sự khởi đầu của sự phục hồi của thị trường bò.
Trong chu kỳ 2023-2026, BTC đã theo kịp chỉ số đô la Mỹ vào đầu năm 2024, và diễn biến của cả hai cho đến gần đây cơ bản là đồng bộ. Vào đầu tháng 4 năm 2025, cả hai bắt đầu xuất hiện sự khác biệt rõ rệt, chỉ số đô la Mỹ lần đầu tiên giảm xuống dưới 100 trong hai năm.
Nếu các mô hình trong quá khứ có thể được xem là tham chiếu, điều này có thể báo hiệu sự bắt đầu của một đợt tăng giá mới của Bitcoin. Nếu Mỹ chiến lược lâu dài làm suy yếu đồng đô la, ảnh hưởng của nó có thể vượt xa những biến động giá chu kỳ thông thường của Bitcoin.
Chỉ số đô la Mỹ (DXY) và biểu đồ giá 1 ngày của BTC/USD. Nguồn: Marie Poteriaieva, TradingView
Thế giới hậu đô la, đầu tư ở đâu?
Như mọi người đều biết, thời kỳ biến động tiền tệ rất khó ứng phó. Mặc dù các chiến lược ngắn hạn có thể khác nhau, nhưng các chiến lược dài hạn chỉ ra tài sản dự trữ trung tính, chất lượng cao - đặc biệt là những tài sản có khả năng hưởng lợi cấu trúc từ việc phi đô la hóa.
Vàng đáp ứng yêu cầu này, Bitcoin cũng vậy.
Một số thực thể chủ quyền đã bắt đầu tích trữ Bitcoin. El Salvador và Bhutan đang mua và khai thác Bitcoin trực tiếp. Công ty đầu tư Mubadala của Abu Dhabi và quỹ hưu trí tại bang Wisconsin của Mỹ đang nắm giữ Bitcoin thông qua ETF Bitcoin giao ngay. Hoa Kỳ có hàng chục tiểu bang nắm giữ cổ phần trong Strategy của Michael Saylor, cùng với hơn 13.000 công ty và tổ chức khác. Ngay cả quỹ đầu tư quốc gia lớn nhất thế giới của Na Uy cũng nắm giữ Bitcoin thông qua việc nắm giữ cổ phiếu của Strategy, Mara Holdings, Coinbase và Riot.
Khi đồng đô la Mỹ rút khỏi sân khấu tài chính toàn cầu, các loại tiền tệ khác sẽ có nhiều không gian phát triển hơn. Ngày càng nhiều giao dịch thương mại quốc tế được thanh toán bằng nhân dân tệ, dirham hoặc các loại tiền tệ của các quốc gia khác. Theo báo cáo của Reuters, giá trị thanh toán bằng nhân dân tệ xuyên biên giới đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục vào tháng Ba. Đồng euro cũng đang tăng giá, kể từ tháng Hai đã tăng 10% so với đô la Mỹ. Xét đến việc Ngân hàng Trung ương châu Âu đã liên tục giảm lãi suất, hiện lãi suất chỉ còn 2,5%, thấp hơn nhiều so với 4,5% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, sự tăng giá của đồng euro càng trở nên ấn tượng.
Sự “đi đô la hóa” gây tranh cãi đã không còn là một điều tưởng tượng, mà đang diễn ra trong thời gian thực. Khi các quốc gia và doanh nghiệp tìm kiếm các giải pháp thay thế cho thanh toán thương mại ổn định và trung lập cũng như lưu trữ giá trị, tính chất không biên giới và trung lập chính trị của Bitcoin đã khiến nó trở thành một đối thủ mạnh mẽ.
