## Những điều Buffett sẽ chứng minh vào năm 2025—Phương pháp vượt qua thời kỳ cực đoan của thị trường

Khi Warren Buffett chuẩn bị rút lui khỏi vị trí điều hành Berkshire Hathaway vào cuối năm 2025, giới đầu tư sẽ một lần nữa đối diện với tổng hợp trí tuệ tích lũy qua nhiều thập kỷ. Những bức thư gửi cổ đông mà "nhà hiền triết Omaha" đã phát hành hàng năm suốt 60 năm không chỉ đơn thuần là báo cáo doanh nghiệp, mà còn là giáo trình thực tiễn về tâm lý thị trường và chiến lược vốn. Hành trình biến đổi từ một nhà sản xuất sợi suy thoái thành một tập đoàn đa ngành trị giá 1 nghìn tỷ đô la chính là minh chứng cho tính hiệu quả của các nguyên tắc đầu tư đó.

### **Đọc vị cơn sốt và nỗi sợ của thị trường—Bản chất của chiến lược đối nghịch**

Thách thức căn bản của đầu tư không phải là đoán chính xác thời điểm thị trường, mà là khả năng đưa ra quyết định khác biệt so với đám đông. Câu châm ngôn được tiết lộ trong thư năm 1986: "Khi người khác tham lam, hãy sợ; khi họ sợ hãi, hãy tham lam" không chỉ là lời khuyên tâm lý, mà còn là kế hoạch hành động để kiếm lợi nhuận.

Trong chu kỳ say mê và sụp đổ của thị trường từ bong bóng dot-com đến đầu cơ tiền điện tử, chính những nhà đầu tư bình tĩnh mua vào các tài sản tốt bị định giá thấp do hoảng loạn đã xây dựng nên sự giàu có dài hạn. Nguyên tắc này vượt thời gian, trở thành nền tảng cho các quyết định đầu tư sáng suốt, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của sự tỉnh táo không bị đám đông chi phối.

### **Khả năng phân bổ vốn—Hiểu bản chất giá trị doanh nghiệp**

Ưu thế cạnh tranh lớn nhất của Buffett chính là quyền quyết định phân bổ vốn tự do. Khi Berkshire Hathaway mua lại công ty vào năm 1965, việc lựa chọn ngành dệt may đang suy thoái có vẻ như là một sai lầm bề ngoài. Tuy nhiên, chính sự linh hoạt trong di chuyển vốn từ kinh nghiệm đó đã trở thành nền tảng cho thành công sau này.

Năm 1982, ông nhấn mạnh về sự khó khăn và phần thưởng của việc mua lại hoàn toàn các doanh nghiệp tốt với giá hợp lý. Điều quan trọng là phải hiểu sâu về giá trị kinh tế tương lai của các mục tiêu mua, dù là cổ phiếu niêm yết hay doanh nghiệp tư nhân. Khả năng nhận diện cấu trúc tăng trưởng, lợi thế cạnh tranh và chất lượng quản lý sẽ quyết định thành bại trong quyết định đầu tư.

### **Bẫy trả giá quá cao trong các thương vụ mua bán—Giá trị của phát hành cổ phiếu**

Nhiều thương vụ mua bán thất bại vì người mua quá tin tưởng vào dự đoán lạc quan của người bán. Ví dụ, việc Berkshire mua 272,000 cổ phiếu của General Re vào năm 1998 đã khiến Buffett thừa nhận đó là một sai lầm lớn, vì giá trị mà họ cung cấp vượt xa số tiền nhận về.

Nguyên nhân cốt lõi của thất bại trong mua bán, theo Buffett, là do các CEO bị chi phối bởi "tham vọng và cái tôi lớn". Sự nhiệt huyết trong thương vụ làm mờ đi đánh giá giá trị khách quan, cuối cùng làm tổn hại đến giá trị cổ đông của phía mua. Cảnh báo này mang tính phổ quát vượt qua mọi thời đại và ngành nghề.

### **Chiến lược đầu tư linh hoạt—Tăng cường nhờ đa dạng hóa**

Năm 1995, Buffett gọi phương pháp đầu tư của mình là "chiến lược kép". Đó là song song đầu tư cổ phiếu vào các công ty niêm yết xuất sắc và kiểm soát toàn bộ doanh nghiệp qua mua lại hoàn toàn. Cách tiếp cận linh hoạt này mang lại lợi thế vượt trội so với các đối thủ cạnh tranh chỉ theo một chiến lược duy nhất.

Khả năng điều chỉnh hình thức đầu tư theo cơ hội thị trường chính là khả năng thích nghi với biến động. Các yếu tố như chu kỳ kinh tế, chuyển đổi ngành, cơ hội theo quy mô đều là nền tảng để đạt tăng trưởng lãi kép dài hạn.

### **Rủi ro của kỹ thuật tài chính—Bom hẹn giờ của phái sinh**

Năm 2002, Buffett gọi phái sinh là "vũ khí hủy diệt hàng loạt tài chính". Cảnh báo về rủi ro hệ thống từ các kết nối đòn bẩy tài chính đã trở thành hiện thực trong cuộc khủng hoảng tài chính 2008, khi mạng lưới phụ thuộc lẫn nhau của các tổ chức bắt đầu sụp đổ. Khi một chuỗi đổ vỡ bắt đầu, không ai có thể dự đoán được hậu quả.

Điều thú vị là Berkshire cũng sở hữu 251 vị thế phái sinh, nhưng khác biệt ở chỗ họ chỉ tham gia trong giới hạn "khi giá cả ban đầu đã sai lệch". Nguyên tắc này thể hiện sự kỷ luật chặt chẽ trong việc dựa vào kỹ thuật tài chính chỉ khi tỷ lệ cược cực kỳ có lợi, qua đó thể hiện bản chất quản lý rủi ro.

### **Nhìn thấu điểm yếu tiềm tàng**

Thị trường trong thời kỳ thịnh vượng dễ bỏ qua những điểm yếu tiềm ẩn. Câu ẩn dụ Buffett thường dùng: "Khi thủy triều rút, ai còn khỏa thân mới rõ ai đã bơi trần" nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp sẽ lộ rõ bản chất trong các giai đoạn căng thẳng.

Các nhà chơi đòn bẩy quá mức hoặc một số doanh nghiệp trong ngành bảo hiểm có vẻ mạnh mẽ trong thời kỳ thịnh vượng, nhưng khi khủng hoảng xảy ra, điểm yếu chết người sẽ lộ diện. Ngược lại, các doanh nghiệp có nền tảng vững chắc, dù âm thầm, lại có thể tận dụng thời điểm khó khăn để củng cố lợi thế cạnh tranh.

### **Chuẩn bị biến khủng hoảng thành cơ hội—Chiến lược giữ vốn hợp lý**

Mục tiêu dài hạn của Buffett là vượt trội chỉ số S&P 500. Một trong những yếu tố giúp đạt được điều này là khả năng duy trì thanh khoản để sẵn sàng đầu tư khi thị trường giảm điểm. Năm 2016, ông khẳng định rằng việc chuẩn bị sẵn sàng để mua "đồ cổ" trong các đợt bán tháo do sợ hãi chính là yếu tố thúc đẩy thành công lãi kép của Berkshire.

Việc tích lũy vốn trong thời kỳ thịnh vượng có thể bị xem là giảm hiệu quả đầu tư, nhưng khả năng hành động quyết đoán trong khủng hoảng lại mang lại lợi nhuận dài hạn vượt trội.

### **Quyền kiểm soát và ủy thác—Giá trị của lãnh đạo đáng tin cậy**

Việc phân bổ vốn của Berkshire có cấu trúc hai tầng: quyết định trung tâm và vận hành doanh nghiệp do các quản lý đáng tin cậy đảm nhiệm. Đặc biệt, Buffett đánh giá cao các nhà điều hành có kinh nghiệm và thành tích, cho thấy ông ưu tiên độ tin cậy dài hạn hơn thành tích ngắn hạn.

Sự kính trọng dành cho các nhân vật như bà Rose Bramkin, người đã điều hành đế chế nội thất đến 103 tuổi, phản ánh khía cạnh nhân văn trong triết lý quản lý của Buffett. Việc kế hoạch kế thừa rõ ràng từ năm 2005 cũng nhằm đảm bảo sự ổn định của tổ chức và niềm tin của nhà đầu tư.

### **Di sản sẽ kế thừa vào năm 2025—Trung tâm của đầu tư có kỷ luật**

Khi Warren Buffett bước vào giai đoạn rút lui khỏi hoạt động điều hành, thì di sản của ông qua 60 năm gửi gắm cho cổ đông chính là sự khôn ngoan, trí tuệ và kỷ luật vững vàng. Trong thời đại của quảng cáo phóng đại và đầu cơ, thông điệp căn bản của ông vẫn tỏa sáng.

Kiên nhẫn theo đuổi giá trị, quan sát lạnh lùng tâm lý cực đoan của thị trường, ưu tiên hiệu quả vốn dài hạn và dũng cảm đi ngược đám đông—những nguyên tắc này dù khó dự đoán các bong bóng sắp tới, vẫn là kim chỉ nam vượt qua các cơn hỗn loạn thị trường sau này. Những nhà đầu tư lắng nghe lời dạy của nhà hiền triết Omaha sẽ có khả năng tiến bước vững chắc hơn trong các chu kỳ thị trường biến động.