Ngã tư bò gấu, bắt đầu năm mới của Bitcoin có hy vọng vượt 100.000?

Viết bài: Glassnode

Biên tập: AididiaoJP, Foresight News

Bitcoin sau một đợt điều chỉnh lớn cuối năm đã bước vào năm 2026 với cấu trúc thị trường rõ ràng hơn. Áp lực chốt lời hiện tại đã giảm đáng kể, tâm lý rủi ro của thị trường đang dần phục hồi nhẹ nhàng, nhưng để xác lập xu hướng tăng bền vững, vẫn cần sự ổn định và lấy lại các mức giá chi phí quan trọng.

Tóm tắt

Sau khi trải qua đợt điều chỉnh sâu và tích lũy kéo dài nhiều tháng, Bitcoin chính thức bước vào năm 2026. Dữ liệu on-chain cho thấy áp lực chốt lời đã giảm rõ rệt, cấu trúc thị trường đang có dấu hiệu ổn định tại đáy của phạm vi.

Dù áp lực bán đã giảm, nhưng giá vẫn còn tồn đọng lượng lớn các vị thế bị kẹp trước đó, chủ yếu tập trung ở phần trên của phạm vi hiện tại, điều này sẽ tiếp tục hạn chế đà tăng của giá, làm nổi bật tầm quan trọng của việc phá vỡ các mức kháng cự chính để phục hồi xu hướng tăng.

Công ty quỹ tiền số vẫn duy trì nhu cầu đối với Bitcoin, cung cấp nền tảng hỗ trợ giá, nhưng nhu cầu này mang tính xung lượng, thiếu tính liên tục và cấu trúc rõ ràng.

Dòng vốn ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ sau khi rút ròng vào cuối năm 2025 đã bắt đầu có dấu hiệu chảy vào trở lại gần đây. Trong khi đó, hợp đồng mở trong thị trường hợp đồng tương lai đã ngừng giảm và bắt đầu tăng trở lại, cho thấy các nhà đầu tư tổ chức đang tham gia thị trường trở lại, hoạt động của các sản phẩm phái sinh đang được xây dựng lại.

Vị thế quyền chọn với quy mô kỷ lục đã đáo hạn tập trung vào cuối năm, hơn 45% hợp đồng chưa đóng được thanh lý, điều này đã loại bỏ các ràng buộc phòng hộ cấu trúc trong thị trường, giúp phản ánh rõ hơn tâm lý rủi ro thực sự trong giá.

Biến động ngụ ý có khả năng đã chạm đáy, nhu cầu mua vào đầu năm mới nhẹ nhàng nâng đỡ đường cong biến động, nhưng vẫn duy trì ở mức thấp trong phạm vi 3 tháng gần nhất.

Khi chênh lệch quyền chọn mua tăng thu hẹp, quyền chọn bán giảm, độ lệch thị trường trở lại trạng thái bình thường. Từ đầu năm mới, hoạt động giao dịch quyền chọn rõ ràng nghiêng về phía mua vào, cho thấy nhà đầu tư đang chuyển từ phòng hộ phòng ngừa sang tích cực nắm bắt cơ hội tăng giá.

Trong phạm vi 95.000 đến 104.000 USD, vị thế của nhà tạo lập thị trường đã chuyển sang trạng thái ròng ngắn hạn, điều này có nghĩa là khi giá tăng vào phạm vi này, hành động phòng hộ của họ sẽ góp phần thúc đẩy đà tăng. Ngoài ra, quyền chọn mua với giá thực thi quanh 95.000 USD cũng cho thấy các vị thế dài hạn có xu hướng giữ vị thế hơn là chốt lời gấp rút.

Tổng thể, thị trường đang dần chuyển từ giai đoạn giảm đòn bẩy phòng thủ sang giai đoạn tăng cường nắm giữ rủi ro có chọn lọc, với cấu trúc rõ ràng hơn và độ đàn hồi cao hơn để bước vào năm 2026.

Nhận định on-chain

Áp lực chốt lời giảm rõ rệt

Tuần đầu tiên của năm 2026, Bitcoin vượt qua phạm vi tích lũy kéo dài nhiều tuần, quanh mức 87.000 USD, tăng khoảng 8.5%, chạm đỉnh 94.400 USD. Đà tăng này dựa trên việc áp lực chốt lời tổng thể trong thị trường đã giảm rõ rệt. Vào cuối tháng 12 năm 2025, lợi nhuận thực hiện trung bình 7 ngày đã giảm mạnh từ mức cao hơn 1 tỷ USD mỗi ngày trong phần lớn quý 4 xuống còn 183.8 triệu USD.

Sự giảm lợi nhuận đã thực hiện, đặc biệt là áp lực bán của các nhà nắm giữ dài hạn, cho thấy các áp lực bán chính đã được giải phóng tạm thời. Khi lực bán yếu đi, thị trường có thể ổn định và lấy lại niềm tin, thúc đẩy đợt tăng mới. Do đó, đột phá đầu năm là dấu hiệu thị trường đã tiêu hóa hiệu quả áp lực chốt lời, mở ra không gian tăng giá.

Chống lại kháng cự từ các vị thế bị kẹp phía trên

Khi áp lực chốt lời giảm, giá có thể tiếp tục tăng, nhưng đợt phục hồi hiện tại đang đi vào một vùng cung cấp do các vị thế có chi phí khác nhau tạo thành. Thị trường hiện đã bước vào phạm vi do các “người mua đỉnh gần đây” kiểm soát, với chi phí vị thế tập trung trong khoảng 92.100 đến 117.400 USD. Những nhà đầu tư này đã mua nhiều quanh các đỉnh cao trước đó, và duy trì giữ vị thế trong suốt đợt giảm từ đỉnh lịch sử xuống khoảng 80.000 USD, cho đến giai đoạn phục hồi hiện tại.

Vì vậy, khi giá tăng trở lại trong vùng chi phí này, các nhà đầu tư này sẽ có cơ hội thoát lỗ hoặc chốt lời nhỏ, tạo thành các mức kháng cự tự nhiên phía trên. Để thực sự khởi động lại xu hướng tăng, thị trường cần thời gian và độ bền để tiêu hóa lượng cung này, giúp giá vượt qua vùng này một cách hiệu quả.

Mức phục hồi quan trọng

Trong bối cảnh chịu áp lực từ các vị thế bị kẹp phía trên, việc xác định liệu đợt phục hồi gần đây có thể thực sự đảo chiều xu hướng giảm trước đó và bước vào giai đoạn nhu cầu liên tục hay không, cần dựa vào các khung phân tích giá đáng tin cậy. Mô hình chi phí trung bình của các nhà nắm giữ ngắn hạn trong giai đoạn chuyển tiếp này đặc biệt quan trọng.

Điều đáng chú ý là, đợt cân bằng yếu của thị trường tháng 12 năm ngoái chính xác nằm gần đáy của mô hình này, phản ánh tâm lý thị trường lúc đó rất yếu, niềm tin của người mua còn thấp. Đợt phục hồi sau đó đã đẩy giá trở lại gần trung bình của mô hình, tức mức 99.100 USD, chính là chi phí trung bình của các nhà nắm giữ ngắn hạn.

Vì vậy, tín hiệu xác nhận đầu tiên của sự phục hồi thị trường sẽ là giá duy trì ổn định trên mức chi phí của các nhà nắm giữ ngắn hạn này, thể hiện niềm tin của nhà đầu tư mới quay trở lại, xu hướng có khả năng chuyển sang tích cực.

Ngã rẽ giữa lãi và lỗ

Khi thị trường chuyển trọng tâm sang khả năng phục hồi hiệu quả chi phí của các nhà nắm giữ ngắn hạn, cấu trúc thị trường hiện tại có phần tương đồng với đợt phục hồi thất bại trong quý 1 năm 2022. Nếu giá liên tục không thể vượt lên trên mức này, rủi ro giảm sâu hơn có thể xảy ra. Nếu niềm tin tiếp tục bị tổn thương, nhu cầu sẽ càng giảm.

Điều này cũng rõ ràng qua chỉ số MVRV của các nhà nắm giữ ngắn hạn. Chỉ số này so sánh giá spot với chi phí trung bình của các nhà mua gần đây, phản ánh trạng thái lãi lỗ của vị thế. Trong quá khứ, khi chỉ số này duy trì dưới 1 (giá thấp hơn chi phí trung bình), thị trường thường do phe gấu chi phối. Hiện tại, chỉ số này đã bật từ mức thấp 0.79 lên 0.95, cho thấy các nhà mua gần đây vẫn còn khoảng 5% lỗ chưa thực hiện. Nếu không sớm trở lại trạng thái có lãi (MVRV > 1), thị trường vẫn đối mặt với áp lực giảm, khiến chỉ số này trở thành điểm quan sát quan trọng trong vài tuần tới.

Nhận định on-chain

Nhu cầu quỹ tài sản số giảm nhiệt

Các quỹ tiền doanh nghiệp vẫn là nguồn hỗ trợ quan trọng cho nhu cầu bổ sung Bitcoin, nhưng hành vi mua vào của họ vẫn mang tính gián đoạn, dựa trên các sự kiện. Các thực thể quỹ tiền số nhiều lần có dòng ròng rút ròng hàng tuần hàng nghìn BTC, nhưng những đợt mua này chưa hình thành mô hình tích lũy liên tục, ổn định.

Dòng vốn lớn thường xuất hiện trong các đợt điều chỉnh hoặc tích lũy cục bộ, cho thấy hành vi mua của doanh nghiệp vẫn theo hướng giá, thuộc dạng cơ cấu cơ hội hơn là tích lũy dài hạn. Dù phạm vi các tổ chức tham gia đã mở rộng, dòng vốn tổng thể vẫn mang tính “xung lượng”, xen kẽ các giai đoạn im lặng dài.

Trong bối cảnh không có sự hỗ trợ liên tục từ dòng vốn quỹ, nhu cầu của doanh nghiệp chủ yếu đóng vai trò như “bình ổn” giá hơn là động lực xu hướng tăng. Hướng đi của thị trường sẽ ngày càng phụ thuộc vào biến động vị thế phái sinh và tình hình thanh khoản ngắn hạn.

Dòng vốn ETF quay trở lại trạng thái ròng

Dòng vốn ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ gần đây cho thấy tín hiệu sớm về việc các tổ chức bắt đầu tham gia trở lại. Sau đợt rút ròng liên tục cuối năm 2025 và hoạt động giao dịch trầm lắng, dòng vốn đã rõ ràng chuyển sang trạng thái chảy vào trong vài tuần gần đây, đồng bộ với việc giá bật lại quanh mức 80.000 USD.

Dù quy mô dòng vốn ròng hiện tại chưa phục hồi đến đỉnh của chu kỳ trung hạn, nhưng xu hướng dòng vốn đã rõ ràng hơn. Số ngày dòng vốn chảy vào tăng lên, cho thấy các nhà đầu tư ETF đang chuyển từ trạng thái bán ròng sang trạng thái mua ròng nhẹ.

Điều này có nghĩa là nhu cầu thực từ các tổ chức đối với Bitcoin đang trở lại, không còn gây áp lực thanh khoản nữa, tạo nền tảng hỗ trợ cấu trúc mua vào cho thị trường ổn định từ đầu năm.

Hoạt động hợp đồng tương lai tăng trở lại

Sau đợt giảm giá cuối năm 2025 gây ra đòn bẩy mạnh, tổng hợp đồng mở trong thị trường hợp đồng tương lai gần đây bắt đầu tăng trở lại. Quy mô hợp đồng mở đã giảm từ đỉnh hơn 50 tỷ USD về mức ổn định và tăng nhẹ, cho thấy các nhà giao dịch phái sinh đang xây dựng lại các vị thế rủi ro.

Việc xây dựng lại vị thế này đồng bộ với quá trình giá ổn định quanh 80.000 đến 90.000 USD, cho thấy các nhà giao dịch đang dần tăng cường rủi ro, chứ không vội vàng mua đuổi. Quá trình tăng lại này diễn ra khá chậm, quy mô hợp đồng mở vẫn còn thấp hơn nhiều so với đỉnh của chu kỳ trước, giảm thiểu rủi ro thanh lý lớn trong ngắn hạn.

Sự tăng nhẹ của hợp đồng mở báo hiệu tâm lý rủi ro cải thiện cục bộ, hoạt động mua bán phái sinh dần trở lại, góp phần giúp giá bắt đầu một vòng định giá mới trong giai đoạn đầu năm khi thanh khoản trở lại bình thường.

Thay đổi lớn trong vị thế quyền chọn

Vào cuối năm 2025, thị trường quyền chọn Bitcoin đã trải qua đợt tái cấu trúc lớn nhất trong lịch sử. Số hợp đồng chưa đóng giảm từ 579,258 hợp đồng ngày 25 tháng 12 xuống còn 316,472 hợp đồng ngày 26 tháng 12, giảm hơn 45%.

Lượng lớn hợp đồng chưa đóng tập trung tại các mức giá thực thi quan trọng, qua hoạt động phòng hộ của các nhà tạo lập thị trường, ảnh hưởng gián tiếp đến xu hướng giá ngắn hạn. Đến cuối năm ngoái, mức độ tập trung này đạt đỉnh, gây ra “dính giá”, hạn chế biến động.

Hiện tại, cấu trúc này đã bị phá vỡ. Khi các hợp đồng đáo hạn cuối năm được thanh lý tập trung, thị trường đã thoát khỏi các ràng buộc cấu trúc của cơ chế phòng hộ trước đó.

Môi trường sau đáo hạn cung cấp một cửa sổ rõ ràng hơn để quan sát cảm xúc thực sự, vì các vị thế mới mở phản ánh tâm lý rủi ro hiện tại của nhà đầu tư, chứ không còn bị ảnh hưởng bởi các vị thế còn lại. Điều này giúp các hoạt động giao dịch quyền chọn trong vài tuần đầu năm phản ánh trực tiếp kỳ vọng của thị trường về xu hướng tương lai.

Biến động ngụ ý có thể đã chạm đáy

Sau đợt tái cấu trúc lớn của vị thế quyền chọn, biến động ngụ ý đã chạm đáy ngắn hạn trong dịp Giáng sinh. Trong kỳ nghỉ lễ, hoạt động giao dịch trầm lắng, biến động ngụ ý trong một tuần đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ cuối tháng 9 năm ngoái.

Sau đó, sự quan tâm của người mua bắt đầu quay trở lại, nhà đầu tư dần xây dựng các vị thế mua vào biến động (đặc biệt là mua quyền chọn mua), đẩy đường cong biến động theo các kỳ hạn nhẹ nhàng tăng lên.

Dù có sự phục hồi, biến động ngụ ý vẫn còn trong trạng thái nén chặt. Biến động trong vòng một tuần đến sáu tháng tập trung trong khoảng 42.6% đến 45.4%, đường cong khá phẳng.

Biến động vẫn duy trì ở mức thấp trong phạm vi 3 tháng gần nhất, sự tăng nhẹ gần đây phản ánh sự hồi phục của sự tham gia thị trường hơn là việc định giá lại rủi ro toàn diện.

Thị trường đang cân bằng hơn

Khi biến động ngụ ý ổn định, độ lệch thị trường cung cấp góc nhìn rõ ràng hơn về xu hướng hành vi của các nhà giao dịch. Trong tháng qua, các quyền chọn bán trong các kỳ hạn đã thu hẹp chênh lệch so với quyền chọn mua liên tục, đường chênh lệch 25-Delta dần trở về zero.

Điều này phản ánh thị trường đang dần chuyển sang xu hướng tăng. Nhu cầu của nhà đầu tư đang từ việc phòng ngừa giảm giá đơn thuần chuyển sang tăng cường tiếp xúc với các cơ hội tăng giá, phù hợp với hành vi tái phân bổ sau khi đóng vị thế cuối năm.

Song song đó, các vị thế phòng thủ đã giảm bớt. Một số vị thế bảo vệ giảm giá đã được tháo bỏ, giảm chi phí bảo hiểm cho các “điều không thể lường trước” (black swan).

Tổng thể, độ lệch thị trường cho thấy rủi ro đang được thể hiện một cách cân bằng hơn, kỳ vọng về tăng giá hoặc mở rộng biến động của nhà đầu tư đã tăng lên.

Giao dịch quyền chọn trong năm mới nghiêng về phía mua vào

Dữ liệu dòng vốn xác nhận xu hướng này qua các hoạt động quyền chọn. Từ đầu năm, hoạt động quyền chọn đã chuyển từ việc bán ra hệ thống quyền chọn mua (dự đoán giảm biến động) sang mua vào tích cực các quyền chọn mua (dự đoán tăng hoặc biến động tăng).

Trong 7 ngày qua, hoạt động mua quyền chọn mua chiếm 30.8% tổng hoạt động quyền chọn. Nhu cầu mua quyền chọn mua tăng cũng thu hút sự tham gia của các nhà bán quyền chọn bán (chiếm 25.7%), nhằm thu lợi nhuận từ phí quyền.

Giao dịch quyền chọn bán chiếm 43.5% tổng khối lượng, trong bối cảnh giá tăng gần đây, tỷ lệ này khá ổn định. Điều này phù hợp với xu hướng chênh lệch thị trường đang trở lại trạng thái cân bằng, phản ánh nhu cầu phòng hộ giảm xuống.

Nhà tạo lập thị trường chuyển sang trạng thái âm tại các vùng quan trọng

Khi hoạt động mua quyền chọn mua tăng mạnh từ đầu năm, vị thế của nhà tạo lập thị trường cũng điều chỉnh tương ứng. Hiện tại, trong phạm vi 95.000 đến 104.000 USD, nhà tạo lập thị trường đang giữ vị thế ròng ngắn hạn.

Trong phạm vi này, khi giá tăng, nhà tạo lập cần mua vào để phòng hộ rủi ro, hành động này sẽ góp phần thúc đẩy đà tăng khi thị trường mạnh lên, khác xa với môi trường hạn chế biến động cuối năm ngoái.

Trong quý 1, các hợp đồng đáo hạn, các nhà giao dịch tập trung mua quyền chọn mua trong phạm vi 95.000 đến 100.000 USD, điều này càng chứng tỏ sự thay đổi trong cách thể hiện rủi ro của thị trường. Cấu trúc vị thế của nhà tạo lập hiện tại cho thấy hành động phòng hộ trong phạm vi này không còn kiềm chế biến động giá, thậm chí còn có thể làm tăng đà tăng.

Giá quyền chọn mua 95.000 USD thể hiện sự kiên nhẫn

Giá quyền chọn mua với mức thực thi 95.000 USD là chỉ số quan sát hiệu quả tâm lý thị trường. Vào ngày 1 tháng 1, khi giá spot còn quanh 87.000 USD, giá quyền chọn mua tại mức này bắt đầu tăng nhanh, theo đà tăng của giá đến đỉnh gần 94.4 nghìn USD, liên tục tăng.

Sau đó, giá quyền chọn mua đã giảm tốc, nhưng không có dấu hiệu giảm rõ rệt. Quan trọng hơn, trong quá trình này, không có sự gia tăng đáng kể của hoạt động bán quyền chọn mua.

Điều này cho thấy hành vi chốt lời còn hạn chế. Từ đỉnh gần đây, lượng bán quyền chọn mua chỉ tăng nhẹ, cho thấy phần lớn các vị thế mua vẫn giữ nguyên, không vội vàng chốt lời.

Tổng thể, hành vi giá quyền chọn mua quanh mức 95.000 USD phản ánh sự kiên nhẫn và niềm tin của các nhà tham gia mua vào.

Kết luận

Bitcoin khi bước vào năm mới đã thực hiện rõ ràng quá trình làm sạch các vị thế lịch sử trong thị trường spot, hợp đồng tương lai và quyền chọn. Quá trình giảm đòn bẩy cuối năm 2025 và các hợp đồng quyền chọn đáo hạn cuối năm đã loại bỏ hiệu quả các ràng buộc cấu trúc trước đó, để lại một môi trường sạch hơn, rõ ràng hơn về tín hiệu.

Hiện tại, các dấu hiệu tham gia lại của thị trường đang xuất hiện: dòng vốn ETF ổn định trở lại, hoạt động hợp đồng tương lai xây dựng lại, thị trường quyền chọn rõ ràng chuyển sang xu hướng mua vào — độ lệch trở lại bình thường, biến động thấp đáy, nhà tạo lập chuyển sang trạng thái ròng ngắn hạn tại các vùng quan trọng.

Những động thái này cùng nhau cho thấy thị trường đang dần chuyển từ mô hình bán tháo phòng thủ sang giai đoạn tăng cường nắm giữ rủi ro có chọn lọc và xây dựng lại sự tham gia. Dù lực lượng mua vào cấu trúc vẫn còn yếu, nhưng việc giải phóng các vị thế lịch sử và tâm lý mua vào trở lại cho thấy Bitcoin đã bắt đầu bước nhẹ nhàng vào năm 2026, cấu trúc nội tại thị trường được cải thiện, mở ra nhiều khả năng cho các đợt tăng trưởng tiếp theo.