Forex là gì? Bắt đầu giao dịch ngoại hối cho người chơi mới

Thị trường Forex dưới góc nhìn của nhà đầu tư

Thị trường ngoại hối (Foreign Exchange: Forex) được xem là một trong những tài sản có khối lượng giao dịch lớn nhất thế giới. Dữ liệu từ năm 2567 cho thấy trung bình mỗi ngày toàn cầu có khối lượng giao dịch khoảng 7.5 nghìn tỷ đô la Mỹ. Sự dư thừa về tính thanh khoản và các công cụ giao dịch đa dạng đã tạo ra cơ hội cho nhà đầu tư phổ thông có thể tham gia kiếm lời từ thị trường này một cách thuận tiện.

Điều làm cho Forex trở nên hấp dẫn là: Giao dịch tiền tệ không đơn thuần là mua một loại tiền tệ theo cách truyền thống, mà là so sánh giá giữa hai loại tiền tệ, gọi là Cặp tiền tệ (Currency Pairs), ví dụ như USD/THB, trong đó đồng tiền đầu tiên gọi là Base Currency và đồng thứ hai gọi là Quote Currency. Mua cặp tiền USD/THB ở mức 35.00 nghĩa là mua 1 đô la bằng bán 35 baht, hoặc USD/JPY ở mức 160.00 nghĩa là mua 1 đô la thiếu 160 yên.

Những lợi thế khiến Forex trở thành thị trường yêu thích

1. Tính thanh khoản cực cao: Thị trường này có lượng người mua-bán dày đặc đủ để đáp ứng các lệnh lớn mà không làm lệch giá khỏi dự đoán.

2. Thời gian giao dịch linh hoạt: Với hệ thống mở cửa 24/5, nhà giao dịch có thể chọn khung thời gian phù hợp mà không bị giới hạn.

3. Tính hai chiều: Dù đồng tiền mạnh hay yếu, nhà giao dịch đều có thể kiếm lời từ cả hai chiều.

4. Lợi ích từ tỷ lệ đòn bẩy (Leverage): Giao dịch Forex trên các hợp đồng phái sinh giúp nhà giao dịch mở rộng vốn để tăng khả năng sinh lời.

Các yếu tố ảnh hưởng đến biến động tỷ giá

Biến động tỷ giá không xảy ra một cách ngẫu nhiên, mà chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố quan trọng:

Chính sách của ngân hàng trung ương: Chính sách lãi suất và phát hành tiền có ảnh hưởng nhanh chóng và mạnh mẽ nhất đến tỷ giá, đặc biệt là các đồng tiền của các nền kinh tế lớn như Mỹ, Nhật Bản hoặc khu vực Euro.

Các số liệu kinh tế: Thông tin về lạm phát, cán cân thương mại, số liệu việc làm đều phản ánh tình trạng sức khỏe của nền kinh tế và tự nhiên ảnh hưởng đến sức mạnh của đồng tiền.

Chuyển động dòng vốn quốc tế: Chính sách thương mại, bầu cử hoặc biến động chính trị đều tạo ra sự biến động của tỷ giá qua dòng chảy của dòng vốn đầu tư.

Tình hình thị trường toàn cầu: Sự tăng giảm giá dầu, biến động thị trường chứng khoán và nhu cầu hàng hóa tác động đến tỷ giá của các quốc gia liên quan đặc biệt.

Tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn: Trong giai đoạn thị trường rủi ro cao, đô la Mỹ và yên Nhật trở thành nơi trú ẩn, vì nhà đầu tư tránh rủi ro bằng cách tăng cầu vào các đồng tiền này.

Có những hình thức giao dịch Forex nào

Đối với nhà đầu tư phổ thông, có 3 phương thức chính:

Giao dịch tiền tệ thực (Spot Market)

Phương thức đơn giản: đổi một loại tiền tệ sang loại khác, chờ đến khi tỷ giá biến động rồi đổi lại để ghi nhận lợi nhuận hoặc lỗ. Ưu điểm: đơn giản, không phức tạp. Nhược điểm: cần bỏ ra toàn bộ số tiền, số lượng tiền tệ hạn chế, chi phí lưu giữ cao, spread khá lớn, không phù hợp giao dịch ngắn hạn.

Giao dịch Hợp đồng tương lai trên tiền tệ

Hợp đồng tương lai có đặc điểm tiêu chuẩn và được giao dịch trên thị trường kiểm soát như TFEX của Thái Lan hoặc CME của Chicago. Ưu điểm: tính thanh khoản cao, dễ gửi lệnh trực tuyến, có đòn bẩy và có thể giao dịch gần như suốt ngày. Nhược điểm: kích thước hợp đồng thường lớn và yêu cầu vốn đáng kể, có thể gây trở ngại cho nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Giao dịch CFDs trên tiền tệ

Hợp đồng chênh lệch (Contracts for Difference) cho phép kiếm lợi nhuận từ chênh lệch giá mà nhà giao dịch không cần sở hữu tiền tệ thật. Ưu điểm: tính thanh khoản cao, có thể giao dịch gần như 24/5, có đòn bẩy và vốn ban đầu nhỏ, phù hợp cho mục tiêu lợi nhuận ngắn hạn. Nhược điểm: đòn bẩy cao làm tăng rủi ro biến động và bị buộc đóng vị thế, do đó cần kiểm soát rủi ro tốt.

Cặp tiền nào phù hợp cho người mới bắt đầu

Lựa chọn cặp tiền phù hợp là một nửa thành công. Các yếu tố cần xem xét:

Tính thanh khoản: Các cặp có khối lượng giao dịch cao như EUR/USD phù hợp cho người mới vì dễ mua bán lên xuống và spread hẹp.

Biến động: Cặp có biến động thấp quá khó bắt nhịp, còn biến động quá cao dễ kiểm soát rủi ro khó, nên chọn mức phù hợp.

Thời gian giao dịch phù hợp: Dù Forex mở 24/5, nhưng các cặp khác nhau có thời điểm thanh khoản và biến động tốt khác nhau, ví dụ EUR/USD hoạt động tốt nhất khi thị trường châu Âu và Mỹ mở cửa.

Thông tin liên quan: Nhà giao dịch thích theo tin tức nên chọn cặp chịu ảnh hưởng từ các dữ liệu kinh tế quan trọng.

Các cặp phổ biến cho người mới:

• EUR/USD: Tính thanh khoản cao nhất, biến động trung bình, phù hợp ngắn và trung hạn.
• USD/JPY: Tính thanh khoản tốt, biến động thấp đến trung bình, có thể biến động khi có chính sách từ Ngân hàng Nhật Bản.
• GBP/USD: Tính thanh khoản tốt, biến động cao do các yếu tố đặc thù của Anh.

Các bước giao dịch Forex cho người mới bắt đầu

Bước 1: Chọn cặp tiền

Xác định cặp tiền phù hợp với điều kiện giao dịch và phong cách đầu tư của bạn. Nên bắt đầu từ các cặp chính có tính thanh khoản cao.

Bước 2: Phân tích giá và mở vị thế

Kiểm tra giá hiện tại của cặp tiền đã chọn, phân tích biểu đồ kỹ thuật rồi quyết định gửi lệnh:

• Mua vào: Khi dự đoán đồng tiền Base sẽ mạnh lên. Nếu đúng, lợi nhuận sẽ tăng theo mức giá tăng.
• Bán ra: Khi dự đoán đồng tiền Base sẽ yếu đi. Nếu đúng, lợi nhuận tăng, nếu sai sẽ lỗ.

Bước 3: Đặt điều kiện đóng vị thế

Dùng lệnh Stop Loss để giới hạn thua lỗ và lệnh Take Profit để ghi nhận lợi nhuận. Hệ thống sẽ tự động đóng vị thế khi giá đạt điều kiện đã đặt.

Bước 4: Theo dõi và chờ đóng vị thế

Theo dõi biến động giá, chú ý mức ký quỹ, chờ đến khi vị thế đóng để ghi nhận lợi nhuận hoặc lỗ.

Bước 5: Phân tích kết quả và điều chỉnh

Xem lại từng lần giao dịch, tìm ra điểm sai sót và điều chỉnh chiến lược để tốt hơn. Giao dịch là quá trình lặp đi lặp lại, khi tìm ra phương pháp phù hợp có thể áp dụng liên tục.

Những lưu ý dành cho nhà giao dịch mới

Sử dụng đòn bẩy quá cao không phù hợp

Đòn bẩy giúp mở rộng lợi nhuận, nhưng cũng mở rộng thua lỗ. Dùng đòn bẩy quá cao dễ bị buộc đóng vị thế (Margin Call). Nên chọn mức phù hợp với độ biến động của cặp tiền và vốn của bạn.

Không chuẩn bị cho biến động

Hiện nay, tỷ giá rất biến động, đặc biệt khi có các thông báo từ ngân hàng trung ương hoặc dữ liệu kinh tế quan trọng. Nhà giao dịch không chuẩn bị có thể mất nhiều vốn, cần đặt điểm cắt lỗ, tránh thời điểm biến động cao và sẵn sàng thích nghi với thay đổi giá.

Giao dịch quá nhiều lần

Giao dịch quá thường xuyên dễ dẫn đến việc vào lệnh không có kế hoạch, thường gây thua lỗ. Nên chỉ giao dịch khi có tín hiệu rõ ràng và kế hoạch cụ thể, không vì không kiềm chế được mà giao dịch bừa.

Thiếu kiến thức và kinh nghiệm

Người mới bắt đầu nhảy vào giao dịch mà không hiểu rõ sẽ mất tiền, đồng thời bỏ lỡ cơ hội học hỏi. Nên nghiên cứu phân tích rủi ro và thử nghiệm với số tiền nhỏ ban đầu.

Tóm lại

Forex là thị trường tiềm năng cho nhà đầu tư phổ thông, đặc biệt là giao dịch CFDs có tính linh hoạt cao, yêu cầu vốn ban đầu không lớn, phù hợp nhiều chiến lược. Nhà giao dịch có thể tìm kiếm lợi nhuận, thử nghiệm chiến lược mới hoặc dùng Forex để phân tán rủi ro danh mục đầu tư một cách khá thuận tiện.

Tuy nhiên, giao dịch Forex có rủi ro cao, đặc biệt khi sử dụng đòn bẩy. Mọi nhà giao dịch cần tự trang bị kiến thức, hiểu rõ công cụ, đặt ra quy tắc quản lý vốn và chuẩn bị tâm lý sẵn sàng đối mặt với thua lỗ. Thành công trong giao dịch Forex không đến từ một lần kiếm lời, mà là từ việc tuân thủ kế hoạch đều đặn và không ngừng cải thiện phương pháp giao dịch.