Paul Conyngham, người sáng lập công ty tư vấn AI ở Úc, đã xác nhận chú chó yêu quý của mình, Rosie, mắc ung thư tế bào mast ác tính, bác sĩ thú y cho biết chỉ còn vài tháng. Không có bất kỳ nền tảng sinh học nào, ông đã sử dụng ba công cụ AI: ChatGPT, Gemini và Grok, hợp tác để tìm ra các đích đột biến từ 300GB dữ liệu gen, thiết kế vắc-xin ung thư mRNA cá nhân hóa đầu tiên trên thế giới. Sau ba tháng, khối u của chú chó đã thu nhỏ 75%. Bài viết này xuất phát từ toàn bộ câu chuyện mà Paul Conyngham đã chia sẻ trên X.
(Thông tin trước: Anthropic dự kiến上市 nhanh nhất vào quý 4! Định giá 3800 tỷ USD, cạnh tranh thời điểm IPO với OpenAI)
(Bổ sung bối cảnh: OpenAI đã tạm hoãn vô thời hạn phiên bản “ChatGPT người lớn”! Lo ngại về rủi ro nội dung bất hợp pháp, không tập trung vào nội dung nhạy cảm, quay trở lại với công cụ năng suất)
Mục lục bài viết
Toggle
- Dữ liệu gen 300GB
- Phương pháp ba giai đoạn
- Có một khối u không thay đổi
Vào một buổi chiều tháng 5 năm 2024, Paul Conyngham dẫn Rosie đến bệnh viện thú y ở Sydney. Khi ra ngoài, ông cầm trên tay một tờ giấy chẩn đoán.
Ung thư tế bào mast ác tính, bác sĩ thú y nói chỉ còn vài tháng.
Rosie là một chú chó lai Staffordshire Bull Terrier tám tuổi, đã sống cùng Conyngham suốt nửa đời người. Conyngham tự mình là người sáng lập một công ty tư vấn AI ở Úc, viết chương trình, phân tích dữ liệu, giúp doanh nghiệp tích hợp công cụ AI.
Sinh học phân tử rất xa lạ với chuyên môn của ông, ông không biết gen c-KIT là gì, không biết làm vắc-xin mRNA như thế nào, thậm chí không chắc chó có thể sử dụng liệu pháp miễn dịch hay không.
Nhưng ông biết cách đặt câu hỏi, ông mở ChatGPT và bắt đầu hỏi.
Dữ liệu gen 300GB
Gợi ý đầu tiên của ChatGPT là đi theo hướng liệu pháp miễn dịch, và chỉ cho ông giáo sư Martin Smith tại Trung tâm Genomics Ramaciotti thuộc Đại học New South Wales (UNSW), cùng với nhóm tại Viện nghiên cứu Garvan, Conyngham đã liên lạc với họ.
Viện nghiên cứu sẵn sàng nhận việc “cứu chó” này, bắt đầu bằng việc thực hiện giải trình tự gen cho Rosie, nhóm nghiên cứu đã thực hiện giải trình tự toàn bộ gen và giải trình tự RNA, tạo ra khoảng 300GB dữ liệu thô. Người bình thường nhìn thấy con số này có lẽ sẽ tắt máy tính ngay lập tức, nhưng chủ của nó, Conyngham, không làm vậy, ông đưa dữ liệu vào ChatGPT, để nó thiết kế một quy trình phân tích sinh thông tin.
Sau đó, ông sử dụng AlphaFold 2 (công nghệ đoạt giải Nobel Hóa học 2024) để mô hình hóa cấu trúc ba chiều của protein đột biến, trong việc đối chiếu giữa dữ liệu DNA và RNA, ông đã xác định được đột biến gen c-KIT, sàng lọc ra 7 đích kháng nguyên mới.
Đến đây, ChatGPT đã chuyển giao cho AI tiếp theo.
Gemini Pro 2 tiếp quản giai đoạn thứ hai, lắp ráp 7 đích thành một chuỗi vắc-xin đa epitop. Grok 3 đảm nhiệm giai đoạn cuối cùng, thực hiện xác minh độ ổn định cấu trúc. Conyngham sau đó thừa nhận rằng, cấu hình cuối cùng của vắc-xin thực chất là do Grok thiết kế, không phải như nhiều báo cáo bên ngoài đã đề cập đến ChatGPT.
Một người không hiểu biết về sinh học, đã hoàn thành công việc ban đầu của một phòng thí nghiệm chỉ với ba cửa sổ trò chuyện.
Phương pháp ba giai đoạn
Chỉ tiêm vắc-xin là chưa đủ, Conyngham đã thiết kế một liệu pháp ba liên hợp với sự hỗ trợ của AI, ba loại thuốc mỗi loại một chiến trường khác nhau:
- Vắc-xin mRNA huấn luyện hệ miễn dịch của Rosie nhận diện tế bào ung thư, giúp tế bào T học cách nhắm vào 7 kháng nguyên mới đó.
- Chất ức chế tyrosine kinase (TKI) chặn các con đường tín hiệu do đột biến c-KIT điều khiển, ngăn chặn sự tăng sinh và hình thành mạch của tế bào ung thư.
- Chất ức chế điểm kiểm soát PD-1 phá bỏ cơ chế ẩn mình của tế bào ung thư, cho phép tế bào T bị kìm hãm trở lại hoạt động.
Những thuật ngữ chuyên ngành này thực sự rất khó, đúng không? Thực ra, tác giả cũng chỉ viết theo lời Conyngham, bởi vì ba liệu pháp này cần phải thực hiện từng bước một, thuốc ức chế miễn dịch và vắc-xin kích hoạt miễn dịch va chạm với nhau sẽ triệt tiêu lẫn nhau. Sự sắp xếp thời gian cho việc cho thuốc này cũng là do ChatGPT và Gemini giúp lên kế hoạch.
Vắc-xin được sản xuất bởi nhóm giáo sư Páll Thordarson tại Viện nghiên cứu mRNA UNSW, hoàn thành trong chưa đầy hai tháng, cuối cùng được tiêm tại Trường thú y Đại học Queensland, do nhóm giáo sư Rachel Allavena thực hiện.
Vào tháng 12 năm 2025, Conyngham đã lái xe trong mười giờ, đưa Rosie đến Gatton, Queensland để tiêm liều đầu tiên.
Một tuần sau, khối u bắt đầu thu nhỏ một cách rõ rệt.
Trong vòng một tháng, khối u lớn bằng quả bóng tennis trên khớp chân của Rosie đã thu nhỏ 75%.
Có một khối u không thay đổi
Ba tháng sau khi tiêm vắc-xin, Rosie được đưa đến bác sĩ để đánh giá toàn diện, hai khối u trên chân cô rõ ràng đã thu nhỏ, nhưng vẫn có một khối u ở mông không có phản ứng gì.
Nhóm y tế đã phẫu thuật cắt bỏ nó và gửi đi làm phân tích gen. Kết quả bước đầu cho thấy, đặc điểm đột biến của khối u này không giống với ung thư mà vắc-xin đã thiết kế nhắm đến.
Trên cùng một chú chó, lại có những ung thư do các gen đột biến khác nhau điều khiển.
Đây không phải là lỗi của AI, mà là vấn đề của chính ung thư.
Tính không đồng nhất của khối u (tumor heterogeneity) là một trong những vấn đề khó khăn nhất trong nghiên cứu ung thư ở người trong nhiều thập kỷ qua, những khối u khác nhau trên cùng một bệnh nhân có thể mang theo các gen đột biến điều khiển hoàn toàn khác nhau. Vắc-xin mRNA đã chính xác nhắm vào hầu hết các đích, nhưng ung thư từ trước đến nay không phải là một kẻ thù duy nhất. Nó là nhiều kẻ thù có ngoại hình giống nhau.
Conyngham đã viết một câu trong bài viết dài trên X, đã được chia sẻ hàng nghìn lần:
AI đã cho tôi một mình
Sở hữu khả năng của cả một viện nghiên cứu.
Phạm vi ông đề cập bao gồm lập kế hoạch quy trình, tự học, khắc phục kỹ thuật, các tài liệu xin phép, thiết kế vắc-xin…
Paul Conyngham hiện đang đánh giá khả năng quy trình hóa, quy mô hóa “AI chống ung thư” này, trong tương lai có thể “không chỉ có một chú chó được cứu”.
Nhưng sau khi sự việc lan truyền, các chuyên gia y tế vẫn đưa ra cảnh báo cho công chúng rằng đây là một trường hợp đơn lẻ, không phải là kết quả của một nghiên cứu đối chứng. Khối u thu nhỏ có thể là nhờ vào vắc-xin, có thể là hiệu quả của TKI, có thể là sự tác động của chất ức chế điểm kiểm soát, cũng có thể là kết quả của cả ba yếu tố kết hợp. Không có nhóm đối chứng, không thể xác nhận mối quan hệ nguyên nhân, không thể áp dụng cho nhiều động vật mắc ung thư.
Vì vậy, đây không phải là một bước đột phá thời đại mà “AI đã chữa khỏi ung thư”, ít nhất là bây giờ vẫn chưa phải.
Đây là một câu chuyện có phần kỳ diệu, một kỹ sư lập trình mê game có chú chó sắp chết, bị đẩy vào đường cùng, đã dùng các công cụ AI có sẵn để tìm ra một lối thoát. Con đường đó có thể đi được phần lớn, nhưng phần nhỏ cuối cùng thì không thể, ông vẫn đang tìm cách.
Rosie bây giờ vẫn còn sống.
