Fed công bố kết thúc QT, crypto đón "phát súng lệnh" hay vẫn phải chịu thêm một mùa đông?

Tác giả: Frank, PANews

Vào ngày 1 tháng 12 theo giờ Mỹ, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chính thức tuyên bố kết thúc chính sách thắt chặt định lượng (QT). Cùng ngày, thị trường tiền mã hóa chứng kiến một đợt phục hồi mạnh mẽ, BTC tăng khoảng 8%, vượt trở lại mốc 93.000 USD, ETH cũng tăng gần 10%, lấy lại mốc 3.000 USD. Các đồng altcoin khác cũng chứng kiến đợt tăng trưởng bùng nổ, SUI tăng 20%, SOL tăng 13%.

Chỉ trong chốc lát, thị trường chuyển từ trạng thái ảm đạm sang sôi động, cùng với việc kết thúc QT, thị trường kỳ vọng một làn sóng thanh khoản mới sẽ đến.

Tuy nhiên, cũng xuất hiện những ý kiến trái chiều, có người cho rằng đợt tăng mạnh này chỉ là “ánh sáng cuối đường hầm” trong thị trường gấu, chứ không phải là khởi đầu của một xu hướng mới. Vậy, trong quá khứ, việc kết thúc QT có thực sự mang lại động lực mới cho thị trường? PANews thử nhìn lại lịch sử để xem sau khi QT kết thúc, thị trường tiền mã hóa đã thay đổi ra sao.

Từ năm 2019: Từ kết thúc QT đến thời khắc tăm tối

Lần kết thúc QT gần nhất diễn ra vào ngày 1 tháng 8 năm 2019, đến nay đã hơn 6 năm. Hãy cùng quay lại thời điểm đó.

Mùa hè năm 2019, thị trường tiền mã hóa vừa kết thúc một đợt tăng trưởng nhỏ. Sau cú sập cuối năm 2018, BTC tăng trưởng liên tục, đạt đỉnh 13.970 USD. Dù vẫn còn cách xa đỉnh cũ 19.000 USD, thị trường tin rằng ngành tiền mã hóa đang bước vào một chu kỳ bò mới và sẽ phá vỡ đỉnh cũ.

Ngày 31 tháng 7, Fed công bố tại cuộc họp FOMC sẽ chính thức kết thúc chương trình QT vào ngày 1 tháng 8 năm 2019. Lúc này, giá BTC vừa trải qua đợt điều chỉnh mạnh gần 30%, giảm về quanh 9.400 USD. Sau khi Fed tuyên bố dừng QT, ngay ngày 31/7, BTC tăng tối đa 6%, và trong vài ngày tiếp theo đã lấy lại mốc 12.000 USD.

Tuy nhiên, xu hướng tăng này không kéo dài. Ngày 26 tháng 9, thị trường tiền mã hóa lại chứng kiến một cú sập, giá BTC thấp nhất về 7.800 USD. Dù tháng 10 sau đó có tin tốt từ chính sách blockchain của Trung Quốc (ngày 24/10), thị trường chỉ phục hồi ngắn hạn rồi lại rơi vào trạng thái hoảng loạn và đi ngang trong thị trường gấu. Cho đến khi đại dịch năm 2020 bùng phát, tức là ngay trước đêm Fed bắt đầu nới lỏng định lượng (QE), đã xảy ra cú sập lịch sử ngày 12/3.

Cùng thời kỳ đó, chỉ số Nasdaq của chứng khoán Mỹ từ tháng 8/2019 đến tháng 2/2020 liên tục tăng trưởng, liên tiếp lập đỉnh mới, và đến tháng 2/2020 đạt đỉnh lịch sử 9.838 điểm. Sau đó, từ tháng 2 đến tháng 3/2020, cả thị trường chứng khoán Mỹ và tiền mã hóa đều rơi vào trạng thái sụp đổ.

Như vậy, đây là “kịch bản cũ” sau khi QT kết thúc cho đến khi Fed bắt đầu QE. Trong chu kỳ này, BTC và thị trường tiền mã hóa dường như cũng được hưởng lợi ngắn hạn sau khi QT kết thúc, nhưng trước khi QE bắt đầu, giá lại nhanh chóng quay trở lại xu hướng giảm.

Tất nhiên, mỗi thời khắc lịch sử đều là duy nhất.

Mùa hè đó, Facebook công bố dự án Libra, Bakkt ra mắt hợp đồng tương lai Bitcoin giao nhận vật lý… đều khiến thị trường hào hứng. Nhưng vụ lừa đảo đa cấp PlusToken sụp đổ vào tháng 6/2019, cùng lượng lớn bán tháo, cũng gây áp lực lớn lên thị trường tiền mã hóa.

So sánh mức tương quan giữa Bitcoin và S&P 500 từ 2017 đến nay

Hiện trạng: Quy mô tăng gấp 10 lần, xu hướng ổn định hơn

Vậy ngày nay khác với quá khứ như thế nào?

Tháng 12 năm 2025, Bitcoin vừa trải qua đỉnh lịch sử 126.199 USD vào tháng 10, sau đó điều chỉnh mạnh gần 2 tháng, mức giảm tối đa hơn 36%. Dù chi tiết nến giá và giá trị hoàn toàn khác so với trước, nhưng về mặt chu kỳ lại khá giống năm 2019: đều là giai đoạn biến động mạnh sau một chu kỳ bò. Giai đoạn này, có thể vừa là khởi đầu của thị trường gấu, vừa là “giờ nghỉ giải lao” của thị trường bò.

Xét về cơ bản, thị trường tiền mã hóa ngày nay đã được thị trường tài chính truyền thống công nhận. Không còn ai quá hào hứng chỉ vì một công ty lớn gia nhập, chiến lược kho bạc tiền mã hóa và ETF tiền mã hóa cũng đã trở nên bình thường. Quy mô thị trường tiền mã hóa hiện nay đã tăng khoảng 10 lần so với năm 2019. Lực lượng chính của thị trường đã chuyển hoàn toàn từ nhà đầu tư nhỏ lẻ sang tổ chức.

So sánh xu hướng Bitcoin 2017~2019 và 2023~2025

Về diễn biến giá, kết quả có thể giống nhau nhưng quá trình lại rất khác. Để có cái nhìn rõ ràng hơn về xu hướng lịch sử tại hai thời điểm kết thúc QT, PANews so sánh giá trong 2 năm trước khi QT kết thúc năm 2019 và 2 năm trước khi QT kết thúc năm 2025 trên cùng một biểu đồ. Nếu quy chuẩn điểm xuất phát giá về 100, chúng ta sẽ thấy một hiện tượng thú vị: mức tăng trước khi kết thúc QT ở hai chu kỳ này khá gần nhau, năm 2019 là 142%, còn hiện tại là 131%, tức là cả hai chu kỳ đều tăng khoảng 2,4 lần.

Tuy nhiên, quá trình diễn biến thì khác biệt rất lớn, rõ ràng trong hai năm gần đây, Bitcoin có xu hướng ổn định hơn nhiều, không còn những đợt tăng giảm sốc như chu kỳ trước.

Một yếu tố then chốt khác là hiện tại, mức tương quan giữa thị trường tiền mã hóa và chứng khoán Mỹ cũng mạnh hơn, thường duy trì trong khoảng 0,4~0,6, thuộc nhóm tương quan mạnh. Trong khi đó, năm 2019, mức tương quan giữa BTC và chỉ số S&P 500 dao động chủ yếu từ -0,4 đến 0,2 (tức là hai bên hầu như không liên quan, thậm chí là tương quan âm).

Dù xu hướng chủ đạo là cùng tăng cùng giảm, nhưng trong bối cảnh thị trường đi ngang, dòng tiền ưu tiên lựa chọn cổ phiếu công nghệ Mỹ có tính chắc chắn cao hơn thay vì tiền mã hóa. Lấy ví dụ tin Fed tuyên bố kết thúc QT ngày 2 tháng 12: trước tin này, Nasdaq dù cũng điều chỉnh nhưng đã phục hồi và tiến sát đỉnh cũ 24.019 điểm. Trong khi đó, Bitcoin lại yếu hơn hẳn, không chỉ giảm sâu hơn trong đợt điều chỉnh mà cả đợt phục hồi trước tin cũng yếu hơn. Tất nhiên, một phần nguyên nhân là tiền mã hóa luôn biến động mạnh hơn do tính rủi ro cao, nhưng tổng thể, thị trường tiền mã hóa dường như đang giống một cổ phiếu công nghệ trong rổ chứng khoán Mỹ.

QT không phải còi xuất phát, QE mới là sự cứu rỗi thực sự

Bitcoin đi theo thị trường chứng khoán Mỹ, còn các altcoin khác đi theo Bitcoin. Điều này khiến xu hướng tiếp theo của thị trường tiền mã hóa càng phụ thuộc vào biến động vĩ mô. Đã là “người theo sau”, chỉ dựa vào chính sách “cầm máu” như kết thúc QT là chưa đủ để tạo ra một chu kỳ tăng độc lập, điều thị trường thực sự mong chờ là “truyền máu” — tức nới lỏng định lượng (QE).

Nhìn lại diễn biến sau lần QT trước, từ sau QT đến trước khi QE bắt đầu, thị trường tiền mã hóa dù có phục hồi ngắn hạn nhờ kỳ vọng QT, nhưng tổng thể vẫn là quá trình đi ngang, giảm giá. Chỉ sau ngày 15 tháng 3 năm 2020, khi Fed tuyên bố “QE không giới hạn”, thị trường mới cùng chứng khoán Mỹ tăng trưởng trở lại.

Tại thời điểm hiện tại, dù QT đã kết thúc nhưng Fed vẫn chưa chính thức bắt đầu nới lỏng định lượng. Tuy nhiên, các tổ chức tài chính lớn đều dự báo chính sách của Fed và kinh tế Mỹ sẽ thiên về nới lỏng, dự đoán Fed sẽ tiếp tục hạ lãi suất, thậm chí có thể khôi phục QE.

Nhiều tổ chức như Goldman Sachs và Bank of America dự báo Fed sẽ tiếp tục hạ lãi suất vào năm 2026, có nơi dự đoán sẽ giảm hai lần trong năm 2026. Một số tổ chức như Deutsche Bank dự báo Fed có thể khôi phục QE ngay trong quý I/2026. Tuy nhiên, kỳ vọng này cũng có thể bị thị trường “tiêu hóa trước”, như Goldman Sachs trong báo cáo triển vọng thị trường toàn cầu năm 2026 cho biết: “Kịch bản cơ sở cho thị trường toàn cầu năm 2026 là khá ôn hòa, Fed nới lỏng, chính sách tài khoá cải thiện và tác động thuế quan giảm dần sẽ hỗ trợ tăng trưởng, nhưng thị trường đã phản ánh kỳ vọng này, nên cần lưu ý rủi ro nếu thực tế không đạt kỳ vọng”.

Ngoài ra, dù thị trường kỳ vọng QE, nhưng tiền mã hóa không còn là tiêu điểm lớn nhất. Sự trỗi dậy của thị trường AI đang “lấn át” sức hút và kỳ vọng của lĩnh vực crypto. Nhiều công ty khai thác Bitcoin trong bối cảnh này đã chuyển dần sang các mạng lưới tính toán AI. Trong tháng 11, trong top 10 công ty đào coin lớn nhất thế giới, có bảy công ty báo cáo dự án AI hoặc điện toán hiệu năng cao đã tạo ra doanh thu, ba công ty còn lại cũng lên kế hoạch theo sau.

Tóm lại, dù xét từ kinh nghiệm lịch sử hay thực tế hiện tại, việc kết thúc QT lúc này dường như không phải là tiếng còi mở đầu cho một chu kỳ bò mới. Điểm khởi đầu quan trọng hơn có lẽ là khi QE thực sự bắt đầu.

Ngoài ra, kể cả khi QE khởi động, quy mô thị trường tiền mã hóa hiện đã lớn hơn gấp 10 lần so với năm 2019, và xu hướng cũng ổn định hơn, việc có thể tiếp tục tăng trưởng gấp 10 lần như trước là điều cần phải cân nhắc. Chúng ta cũng phải thừa nhận, blockchain hay tiền mã hóa không còn là ngôi sao sáng nhất trên sân khấu thị trường — AI mới là nhân vật chính hiện nay.

Tất cả những thay đổi này phủ lên tương lai của thị trường tiền mã hóa một màn sương mù dày đặc. Lạc quan hay bi quan thái quá đều không phù hợp.